Ptolemy, Quadripartitum (tr. anonymous, before c. 1250)Start

Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 102v

 … Loading: Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 102v …

et summe dignitatis dignitatis] divinitatis VV1 ordinationem procedens iudicare licet. Preterea in supradictis libris totius dux et minister et moderator questionis ex septem stellis iubetur eligi, necnon ex multimoda eclipseos causa, ex stellarum etiam respectu, quarum motus ad homine discerni possibile est. Ex quibus omnibus unius eque ut omnium negotii inquisitio declaratur. Hic namque ipsius nascentis complexione diligenter et ad ung⟨u⟩em ad unguem] VV1 notata, quid augmenti sive diminutionis ex stellarum loco earumque virtutis respectu ipsi futurum imineat absque totius erroris menda deprehendi poterit.

⟨III.2⟩ ⟨De hora conceptionis et partus⟩

⟨A⟩lmavvelid Almavvelid] i. m. M; Almanilelum B; Alma velit V rursum, genecie scilicet natura, nascentisque virtus atque complexio ab hora conceptionis precipue notatur. Hora autem quoddam calculationis calculationis] add. et del. officium M artificium quo casus spermatis vestigari docetur aut saltem provida alicuius et diligens cura insinuat. Stellarum itaque virtus et efficacie proprietas, sed etiam earumdem respectus cognitio omnia, inquam, hec scitu scitu] BVV1; corr. in scientie M necessaria concurrunt. Hora enim que que] qua V sperma matrici comendat nascentis naturam et compositionem et et] B; sup. l. M (perhaps other hand) que complexio est ex ex] sup. l. M (perhaps other hand) quatuor constans humoribus indicabit. Horam itaque conceptionis si quis ignoret, per horam nativitatis satis vera indagatione poterit discerni. Conceptionis rursum hora cognita complexionem corporis et figuram, preterea infantis statum et moram ipsius in utero, ipsius etiam prorsus naturam, sicut que corporis sunt, nativitas manifeste declarat. Complexionis enim natura stellarum locos, ipsiusque nascentis ortus earum virtutem imitatur. In qua re effectus nature complexionis, dico, nichil operis aut efficacie obtinere credimus, sed potius summe divinitatis inestimabili sapientia eiusque providentie ineffabili iudicio, prout tamen astra in ipsius conceptionis primordio divine legis fatali serie locata significant. Deinceps hec et hiis similia indubitanter subsistunt. Totius namque vite status et negotiorum dispo⟨si⟩tio dispositio] BVV1 ex stellarum virtute atque respectu et ex earum radiis que in sagittarum modum versus terre faciem diriguntur potissimum dependet.

⟨III.3⟩ ⟨De orientis gradu perfectissime investigando⟩

⟨O⟩rientis Orientis] i. m. M itaque gradus cognitio multiplex et difficilis, astrologorum enim quidam existimatione magistra, usu astralabii hunc notare consueverunt. Nonulli etiam aque beneficio, sed propter guttarum distillantium inequalem egressum egressum] iter, then del. M vel potius earumdem quantitatis differentiam aberrantes. Alii quidem virga, sed propter sciotheros tortuosi declinationem eque decepti. Solis enim remotio et eorumdem astrologorum inequalis declinatio et ipsi⟨us⟩ ipsius] VV1 instrumenti inequalis appositio impedimentum prestant. Quomodo ergo ascendentis gradum absque totius erroris incomodo iudicare possimus oportunum videtur subscribere.

Cuiuslibet igitur natale oriens, prout hor⟨ar⟩um horarum] VV1 ipsius climatis in quo quis nascitur ratio postulat, attendentes, alestima alestima] alestina V etiam, videlicet conventum Solis et Lune aut oppositionem que ipsius ortum precedit diligenter observata, orientis etiam gradum et ipsius gradus punctum elicere poterit quis hoc modo modo] i. m. M. Si enim de qua agitur nativitas nativitas] add. et del. asi M /102vb/ alestima alestima] alestina V sequatur, Solis et Lune gradu principaliter assumpto, nam si izticbel izticbel] iztichel B; ictihel V; ictibel V1 illius qui supra terram fuerit, singularum non minus stellarum gradus et collocationem in ipsa nativitate veritate previa eque investigare oportet. Deinde ipsius conventus gradus, utrum scilicet planeta sit minister sive potius dux, ex V locis eligendus occurit. Si enim ternarii dominus consistat aut domus aut regni aut termini aut faciei vel quis horum in oriente, Soli scilicet affinior, discurrit et hic principatum obtinere merito censetur. Qui autem hec omnia aut saltem preter ceteros quid vendicet dignitatis dignitatis] diginitatis M et quem in hora nativitatis gradum possidebat diligentius perscrutato, ad climatis sive regionis illius ascendentia recurrendum erit. Nam quem inter ipsa huic numero equalem reperies, eum profecto orientis gradum gradum] add. et del. lice M affirmare licebit. Quotiens igitur due vel plures stelle in ducatu conveniant, ⟨alhais domino huiusmodi ascribetur consilium; si autem in alahis alahis] corr. ex alhis V1 iterum conveniant⟩ alhais... conveniant] V1, ea que ateciz ateciz] a cetiz B; atecic V1 loco proprior extiterit, que videlicet citius in meliorem se divertit locum, consilium usurpabit et sicut supradictum est exsequamur. Amplius cui cardinum dux iste sit affinior aut in quo plura vendicavit testimonia cognitione indiget. Qui si medio celo fuerit affinis affinis] add. et del. qua M, quos arbitramur fore medii celi gradus abicientes, ipsum medium celum cum stella quam qua] add. et del. ducimus M ducem eligimus in gradibus equabitur. Hiis itaque diligenter annotatis, gradus totidem inter ascendentia recti circuli et in eodem signo requirentes, cum eodem quod ibi repertum fuerit in ascendentia climatis quo natus est ille ingressi, quod sibi de eiusdem signi gradibus attinere videbitur, id proculdubio nascentis oriens esse esse] sup. l. M dicemus. Rursum conventus aut oppositionis minister si ascendenti proprinquior extiterit, ascendentis gradus ipsius stelle ⟨gradibus⟩ gradibus] VV1 adequantes, medium celum iuxta prescriptorum ordinem perscrutari consequens est. Quod si dux aut princeps conventus aut oppositionis non unus aut duo, sed potius omnes virtutes virtutes] in virtute VV1 convenienter equabuntur, quis eorum cardinum cardinum] cardinem VV1 aut domum propriam aut regnum aut ternarium sive terminum possideat animadvertendum censeo. Quique inter ceteras antedictarum partium vel potius dignitatum munere precedit, ei dispensationis huius consilium non negamus.

⟨III.4⟩ ⟨De hiis que ad nascentem pertinent et de eorum congrua ordinatione⟩

⟨S⟩tatus Status] i. m. M corporis eiusque integritas, anime necnon gaudia et que sunt huius generis, prout stelle munde et libere aut etiam corrupte corrupte] corr. ex incorrupte M significant, ex conceptione discernuntur. [Nec] nec] om. V; hec V1 preter hec alia que nativitatis sunt, sicut ex nativitate que corporis sunt communiter, sed etiam que patris negotia sunt et fratrum, etsi non omnia, deliberari possibile est. Ex nativitate itaque hec prima et principalis dependet cognitio, utrum videlicet masculus sit an femina; secundario utrum nativitas unius an plurimorum sit dierum; tertius tertius] tertio B utrum partus anxietas periculum periculum] corr. ex periculium M minetur; quarto an possit vivere; quinto an sit vita brevis; sexto de annis eiusque completione; septimo de de] add. et del. odore M dolore et corporis accidentibus; octavo de hiis que proprie sunt accidentia anime; nono de fortuna et lucro et adquisitione; decimo quid regni et honoris sit adepturus; undecimo cuius sit professionis; duodecimo de coniugio; tum de filiis utrum