Ptolemy, Quadripartitum (tr. anonymous, before c. 1250)Start

Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 106r

 … Loading: Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 106r …

Luna enim in ascendentis vel occidentis cardine, in conventu vel oppositione oculorum vitia declarat. Fortunate quoque cum Sole aut Luna aut ab eisdem respecte idem detrahunt et sanabile designant, sin autem insanabile portendunt. Iupiter autem ea respiciens alicuius potentis arte aut medici cura sanandum innuit. Venus quoque muliebri cura aut templorum veneratione et deorum cultura salutem apportat.

⟨III.14⟩ ⟨De anime proprietatibus et de hiis que ad corpus pertinent⟩

⟨D⟩e De] i. m. M hiis que que] add. et del. aia M anime defectus seu maius maius] magis V incomoda iustius nuncupari possunt questione in medio prolata, stellarum proprietas et astrea vis, si diligenter et studiose quis attendat, evidenter et absque totius ambiguitatis scrupulo ipsius nodos absolvunt. Anime enim adiuncta, scientiam videlicet et rationem disserendi, Mercurius ipsiusque locus et statio prefigurat. Corporis autem proprietates ex Luna et quibusdam aliis de causis, ex quibus ⟨anima⟩ anima] V1 quamdam contrahit ignorantiam, discernuntur. Cum stelle videlicet quosdam hebetes ingrediuntur locos, ex ea, inquam, et testimoniorum aminiculis que sibi astra conferunt, ex stella etiam pre Luna pre Luna] post Lunam vel cum Luna V; plurima B administrante ⟨plurima⟩ plurima] i. m. M (perhaps other hand); om. VV1. Maybe, plurima should be seen as a correction of pre Luna (cf. supra). B gives ex stella etiam plurima administrante, dum ipsa in loco a sua natura penitus diverso consistat, eorumdem pendet agnitio. Anime rursum proprietates signum quod Luna optinet et stella eadem potissimum administrans declarat. Stella enim administratoria anime proprietates et naturam secundum ipsius loca a Sole et ab ascendente ascendente] scendente M et secundum eiusdem loca in signis tropicis et equinoctialibus insinuat. Si igitur stella in anime proprietates et naturam ducatum obtinens in signis equinoctialibus fuerit, anime discretionem, providentiam, consilium, prudentiam et iustitie et sollicitudinis et divini cultus amorem largitur. Eritque qui nascitur mundus, Dei cultor, patiens correptionis et scientie amator, potissimum astronomie et totius discipline subtilissimus perscrutator. In signo namque bicorpore mentis inconstantiam, modicam discretionem, in malis perpetrandis, iocorum etiam et cantus avidam, pre omnibus tamen in rebus a[gen]gendis agengendis] agendis VV1; augendis B, accelerantiam inducit. In signo quoque fixo virtutem et veritatis constantiam significat. Qui enim sub hiis nascitur signis mundus, sepissime tamen voluntas multiplex et varia, sed tamen patiens, in sermone verax et constans, in ira modestus, officiorum officiorum] add. et del. an M amator, ciborum appetens, absque labore boni nichil aut[em] autem] aut VV1 minimum patitur adipisci. Stelle item in ascendente et orientales qui nascitur providum, benivolum, amabilem, constantem, promptum insinuant.

Amplius anime proprietates ex stellarum mora precipue discernuntur. Si enim in hora nativitatis moram obtineant primam, fortes et in numero crescentes, veracem, patientem, in maximis providum providum] proximum V1, in consilio et proposito constantem, scientiarum etiam et discipline curam indicant indicant] corr. ex inducant M. In secunda autem mora et occidentales debilem et invalidum, morbos, anxietatem, dolorem, occulti animi, /106rb/ inverecundum, pecunie et pulcritudinis amatorem. Occidentales autem sub terra circa verperam idem significant. Veneris quoque et Mercurii occidentalitas de die circa vesperam, de nocte circa mane scientiam, iustitiam, obtusam memoriam, officii et professionis detrimentum, benivolum, secretorum inquisitorem, preterea compotista⟨m⟩ compotistam] VV1 geometrie, astronomie et totius doctrine et secularium secularium] V; scolarium or secularium BMV1 negotiorum curam gerere portendit. Erit quoque qui nascitur sompniorum et huius generis scientie interpres. Si autem fortunatorum aliquod eadem signa corroboret, hiis que prediximus additamentum subministrat. Infortunium econtra anxietatem, morbos et impedimentum minatur. Predictis iuvantibus versibus et metus metus] metris V et facundia precellit, ingenium subtile, bonum consilium, humilitas humilitas] corr. ex humiliatas M etiam et mores commendantur, benificus dispositor, dapsilis, bona existimatio existimatio] sup. l., corr. ex existim M, oportune et absque dilatione incepta consumat, regimini aptus, bone fidei, Dei cultor et amicus amabilis amabilis] corr. ex amatbilis M, propinquorum et et] sup. l. M discipline amator, bone indolis et divitiis affluens. Quod si hec stella predictis contrarium obtinuerit, eum qui nascitur fatuum, stultilocum, frequenter falli et miserum indicat. Idem divinis deditus, impetuosus, cum sit stultus, sapientem se estimat, superbus, perturbator, alterius servituti servituti] corr. ex servitutis M se subdens, motus inordinati, bona memoria, sed non minoris doctrine.

Quod si Mars anime dispositioni dispositioni] corr. ex disponeni M solus dominetur et ipse ad infortuniis liber, nato fortitudidem, potentiam, iracundiam, bellorum audaciam et primos incursus tribut. Sepius namque mortis periculo se exponit, nulli subditus, consumptor, suis confidens viribus, omnia negligit, violentus, regno vel cuilibet regimini aptus. Si autem aliter quam prediximus Mars se habuerit, nascentis fastus nascentis fastus] nascentem fatuum V indicat. Nam et ipse blasfemator, dissensionum amicus, consumptor, garrulus, stultus, superbus, predo, nequam, malificus, inordinatus, demens, propinquos negliget, divinum penitus ignorabit cultum. Si vero Veneri similis similis] simul B. Veneri similis should probably be corrected into Venere simul exstiterit et ipse mundus, alacritatem confert, mores mores] add. et del. (with ‘vacat’ sup. l.)et honestam addit formam , cantu et saltationibus M emendat, consortem diligit, vitam facit delicatam, iocos, bonos mores et honestam addit formam, cantu et saltationibus gaudet, deliciis deliciis] corr. ex deliiciis M et quiete delectatur, pronus in coitu, sed tamen provide et caute, quandoque etiam ad illicitos et in utriusque concubitus declinabit, levis, iracundus et etiam zelotippus. Contra autem autem] iter M quod dictum est se habente immoderate libidinis, inconstans, animosus, despector, delinquens, blasphemator, mendax, in suos et alienos alienos] add. et del. fra M fraudulentus, repentivi animi, coniugatarum et virginum corruptor, astutus, inconstans, periurio gaudens, unde verecundiam et obprobria persepe incuret, insensatus, adornari