Project icon: lavishly furnished initial letter with a painting of Ptolemy using an astrolab.

Ptolemaeus Arabus et Latinus

_ (the underscore) is the placeholder for exactly one character.
% (the percent sign) is the placeholder for no, one or more than one character.
%% (two percent signs) is the placeholder for no, one or more than one character, but not for blank space (so that a search ends at word boundaries).

At the beginning and at the end, these placeholders are superfluous.

Pseudo-Ptolemy, De cometis (Versio 2) London, BL, Sloane 2030

transcribed by Jean-Patrice Boudet

How to cite this transcription?

This second version of the De cometis is preceded by an additional paragraph, devoted to the Greek word trica/trice (mainly used in the plural, it designates ‘braids’, ‘curls of hair’, and thus comets), equating trice with stars and distancing itself from ‘what the vulgar people call comets or hair’. This version also includes an addition on the number of comets considered by Ptolemy in the introductory paragraph and other variants. The text is transcribed on the basis of MSS London, BL, Sloane 2030 (C); Vienna, ÖNB, 2388 (Vi); and Florence, BML, Plut. 30.29 (Fi). Note that the order of presentation of the comets in the different paragraphs is the same as the usual order in the first version (except for Fi) and that the paragraph on Tenaculum is also missing in this second version.

/29v/

⟨1⟩ Incipit Ptholomeus De cometis Incipit Ptholomeus De cometis Fi] om. CVi

Ptholomeus in hoc libro tricas et tricarum nomina posuit signa communium vero add. Vi effectuum. Sunt autem autem] igitur Vi trice quedam celestia corpora in diversis temporibus apparencia que vulgus cometas vel crinitas appellant. Dicuntur autem autem om. Vi crinite vel comete a crine, coma eo a crine, coma eo] a crine vel a coma eo Fi. quod quasi add. Vi crinitum et comatum crinitum et comatum] comatum et crinitum Vi caput appareant appareant] apparent Vi. Trice autem dicuntur ad similitudinem crinis certas add. Vi quod radium quasi tricam ex se emittunt.

Stelle autem autem om. Vi cum caudis sunt 9 9] IX Vi que mundum movent. Hiis exceptis sunt alie 23 23 corr. ex 33 C] XXIII Vi; 33 Fi quarumvis aliarum quas Ptholomeus hic premittit de 9 9] IX Vi tantum mentionem facit, quarum nomina et significationes in hoc libro posuit. Et prima Veru dicitur, 2a 2a] secunda Vi Tenaculum, 3a 3a] tercia Vi Pertica, 4a 4a] quarta Vi Miles, 5a 5a] quinta Vi Dominus Ascone Asconne Vi; Ascome CFi, 6a Matuta] Mascuta Fi Matuta 6a] VIa Vi seu Aurora, 7a 7a] septima Vi Argentum, 8a 8a] octava Vi Rosa, 9a 9a] nona Vi Nigra. Quarum 4 4] quatuor Vi prime assimilantur stellis et significant bella et terrores et magnos eventus in mundo. Et ex colore eorum Et ex colore eorum Vi] Et ex calore earum sic CFi cognoscetur malum futurum, et ex natura signi in quo prius apparuerit apparuerit Vi] apparuit CFi. Et scietur quando malum id futurum sit sic quando malum id futurum sit sic CFi] quando illud malum erit Vi: si apparuerit in oriente, cito erit; si vero in occidente, tardabit tardabit CFi] tardabitur Vi.

Miles igitur est ex complexione Veneris et est magnus ad modum Lune. Habet crines et radios infundit retro se, et peragrat peragrat Vi] peragat C; peragit Fi 12 12] XII Vi signa. Qui cum apparuerit nocet regibus et potentibus hominibus, et insurgent homines /30r/ in mundo qui volunt mutare leges antiquas et res adducent novas. Et peior significatio est ex parte caude.

Dominus Ascone Ascone Vi] Ascome CFi. est ex complexione Mercurii et est ceruleus, parvus parvus in m. C et cauda eius longa. Et in parte qua apparuerit cauda eius significat mortem regum et guerras.

Matuta est rubea et habet caudam longam et non tantam quantam quantam] quarum Fi Dominus Ascone Ascone Vi] Ascome CFi., et est ex complexione Martis. Que quando apparuerit in oriente caput inferius, significabit paucitatem aquarum et famem magnam et combustiones ignis et guerras in terra Babilone et Arabum et Phorcorum Phorcorum Vi] Focorum C; Focarum Fi et in Egypto usque dum applicetur ad occidens.

Argentum habet radium pulcherrimum et album ad modum argenti purissimi quod non potest diu aspici. Et quando apparuerit, significabit annos fertiles in terra ubi hec erit, et melius erit erit ViFi] eris C si apparuerit Iove existente in signo aquatico.

Nigra est ex colore Saturni, magis cerulea quam nigra. Et quando apparuerit, significabit mortalitatem mortalitatem corr. ex mortem i m. C et decollationem.

Rosa que dicitur est magna et rotunda et habet faciem ad modum hominis, et color eius est ut color argenti cum auro mixti mixti] iuncti vel mixti Fi. Que quando apparuerit, significat mortem regum et divitum, et mutabuntur res mundane et venient et succedent eis eis CFi] illis Vi. meliores.

Veru dicitur est horribilis aspectu et vadit prope Solem. Significat mutationem fructus, scilicet pomorum et eius quod ex terra procedit, et mortalitatem regum et divitum.

Pertica habet grossum radium et significat paucitatem aquarum et defectionem annone. Et si iuncta fuerit alicui planetarum, significabit aliquid aliud preter hoc: si cum Venere iuncta fuerit, erit imminutio imminutio Vi] immutatio CFi aquarum quam maxima; si cum Mercurio, morientur iuventes et iuvenes om. CFi sapientes; si cum Luna, fere morientur populus populus Vi] populi CFi; si cum Saturno, mortalitas gravior; si cum Marte, guerre erunt quamplures et per gladium mortalitas; si autem cum Iove fuerit, quicquid ipsa significabit in regibus et divitibus apparebit. Et hoc de cometis breviter distinximus. add. Vi

Tenaculum ⟨…⟩ Tenaculum ⟨…⟩ The text is interrupted here in all MSS.

Explicit.