Work C.1.25
Luca Gaurico
Additiones in Almagesti
Venice, Luceantonius Junta, 1528
transcribed by Colette Dufossé
How to cite?
This transcription has been made from ed. Venice, Luceantonius Junta, 1528 (V) and follows the project’s guidelines. Typos have been corrected, in which case the original reading is given in a footnote.
Gaurici addictiones
Umbra gnomonis in meridiebus |
||||||||||||
Paralelli |
Dies prolixior |
Latitudo |
Equinoctialis |
Estivalis |
Hyemalis |
|||||||
H |
M |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
Climata |
||
1 |
12 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
26 |
30 |
26 |
30 |
Sub equatore |
|
2 |
12 |
15 |
4 |
15 |
4 |
25 |
21 |
20 |
32 |
0 |
Per Taprobanam |
|
3 |
12 |
30 |
8 |
25 |
8 |
50 |
16 |
50 |
37 |
54 |
||
4 |
12 |
45 |
12 |
30 |
13 |
20 |
12 |
0 |
44 |
10 |
Per sinum Aduliticum |
|
5 |
13 |
0 |
16 |
27 |
17 |
45 |
7 |
45 |
51 |
0 |
1 |
Per Meroem |
6 |
13 |
15 |
20 |
14 |
22 |
10 |
3 |
45 |
58 |
10 |
2 |
Per Napata |
7 |
13 |
30 |
23 |
51 |
26 |
30 |
0 |
0 |
65 |
50 |
Per Syenem |
|
8 |
13 |
45 |
27 |
40 |
31 |
50 |
3 |
30 |
74 |
10 |
3 |
Per Ptolemaidem in Thebaide |
9 |
14 |
0 |
30 |
22 |
35 |
12 |
6 |
50 |
83 |
15 |
4 |
Per Alexandriam |
10 |
14 |
15 |
33 |
18 |
39 |
30 |
10 |
0 |
93 |
5 |
Per mediam Phenicem |
|
11 |
14 |
30 |
36 |
0 |
43 |
50 |
12 |
55 |
103 |
20 |
5 |
Per Rhodon |
12 |
14 |
45 |
38 |
35 |
47 |
50 |
15 |
20 |
114 |
55 |
Per Smyrnem |
|
13 |
15 |
0 |
40 |
56 |
52 |
10 |
18 |
30 |
127 |
50 |
6 |
Per Hellespontum vel Romam |
14 |
15 |
15 |
43 |
5 |
55 |
55 |
20 |
50 |
140 |
15 |
Per Massiliam seu Bizantium |
|
15 |
15 |
30 |
45 |
1 |
60 |
0 |
23 |
15 |
155 |
15 |
7 |
|
16 |
15 |
45 |
46 |
51 |
63 |
55 |
25 |
30 |
171 |
35 |
Per Danubii fontem |
|
17 |
16 |
0 |
48 |
32 |
67 |
50 |
27 |
30 |
188 |
35 |
8 |
Per Boristenis hostia |
18 |
16 |
15 |
50 |
15 |
72 |
10 |
29 |
45 |
208 |
20 |
9 |
Per mediam paludem Meotida |
19 |
16 |
30 |
51 |
35 |
75 |
25 |
31 |
25 |
229 |
20 |
Per Australiora Britanie |
|
20 |
16 |
45 |
52 |
50 |
79 |
5 |
33 |
20 |
253 |
10 |
Per Rheni fluvii hostia |
|
21 |
17 |
0 |
54 |
1 |
82 |
35 |
34 |
55 |
279 |
10 |
Per egressum Thanaidos flu〈mini〉 |
|
22 |
17 |
15 |
55 |
0 |
85 |
20 |
36 |
15 |
304 |
30 |
Per Brigantium Britanie maioris |
|
23 |
17 |
30 |
56 |
0 |
88 |
50 |
37 |
20 |
335 |
15 |
Per mediam Britaniam maiorem |
|
24 |
17 |
45 |
57 |
0 |
92 |
25 |
39 |
20 |
372 |
40 |
Per Caturactonium Britanie |
|
25 |
18 |
0 |
58 |
0 |
96 |
0 |
40 |
40 |
419 |
15 |
Per minoris Britanie australiora |
|
26 |
18 |
30 |
59 |
30 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Per Medium Britanie Minoris |
|
27 |
19 |
0 |
61 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Per borealia Brita〈nie〉 Minoris |
|
28 |
19 |
30 |
62 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Per Ebudas insulas |
|
29 |
20 |
0 |
63 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Per Tylem insulam |
|
30 |
21 |
0 |
64 |
30 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Per Sythicas gentes |
|
31 |
22 |
0 |
65 |
30 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
32 |
23 |
0 |
66 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
33 |
24 |
0 |
66 |
10 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
67 |
15 |
1 |
Mensibus |
L〈ucae〉 Gaurici.
Turbinis in morem Sol illic circinat omnes Flectitur atque illis nec Cynosura locis Arctophilaxque iacet medio sub vertice semper Ast finitorem Libra Ariesque tenant. |
||||||||
69 |
30 |
2 |
||||||||||
73 |
20 |
3 |
||||||||||
78 |
0 |
4 |
||||||||||
84 |
0 |
5 |
||||||||||
90 |
0 |
6 |
||||||||||
Umbra gnomonis ad omnes per artes circumvolvitur |
||||||||||||
Tabula ad sciendum latitudines regionum per horas diei proiicionis et econtra |
||||||
Latitudo regionis |
Dies prolixior |
Latitudo regionis |
Dies prolixior |
|||
G |
H |
M |
G |
H |
M |
|
0 |
12 |
0 |
34 |
14 |
17 |
|
1 |
12 |
3 |
35 |
14 |
24 |
|
2 |
12 |
6 |
36 |
14 |
29 |
|
3 |
12 |
9 |
37 |
14 |
35 |
|
4 |
12 |
12 |
38 |
14 |
41 |
|
5 |
12 |
15 |
39 |
14 |
47 |
|
6 |
12 |
18 |
40 |
14 |
53 |
|
7 |
12 |
22 |
41 |
14 |
59 |
|
8 |
12 |
26 |
42 |
15 |
6 |
|
9 |
12 |
30 |
43 |
15 |
14 |
|
10 |
12 |
34 |
44 |
15 |
21 |
|
11 |
12 |
38 |
45 |
15 |
29 |
|
12 |
12 |
42 |
46 |
15 |
37 |
|
13 |
12 |
46 |
47 |
15 |
45 |
|
14 |
12 |
50 |
48 |
15 |
53 |
|
15 |
12 |
54 |
49 |
16 |
1 |
|
16 |
12 |
58 |
50 |
16 |
12 |
|
17 |
13 |
2 |
51 |
16 |
23 |
|
18 |
13 |
6 |
52 |
16 |
35 |
|
19 |
13 |
10 |
53 |
16 |
46 |
|
20 |
13 |
14 |
54 |
16 |
58 |
|
21 |
13 |
18 |
55 |
17 |
13 |
|
22 |
13 |
22 |
56 |
17 |
28 |
|
23 |
13 |
26 |
57 |
17 |
43 |
|
24 |
13 |
30 |
58 |
17 |
58 |
|
25 |
13 |
34 |
59 |
18 |
18 |
|
26 |
13 |
38 |
60 |
18 |
38 |
|
27 |
13 |
42 |
61 |
18 |
58 |
|
28 |
13 |
47 |
62 |
19 |
29 |
|
29 |
13 |
52 |
63 |
19 |
55 |
|
30 |
13 |
57 |
64 |
20 |
36 |
|
31 |
14 |
2 |
65 |
21 |
17 |
|
32 |
14 |
7 |
66 |
22 |
32 |
|
33 |
14 |
12 |
66 30 |
24 |
0 |
|
Hic incipit mora ☉ supra terram excedere diem naturalem |
||||||
Horizontum descriptio |
|||||||||||||||||
Prolixior dies |
Altitudo poli |
♋ |
♌ |
♊ |
♍ |
♉ |
♈ |
||||||||||
Climata |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
|||||
Diameroes |
1 |
13 |
0 |
16 |
27 |
24 |
57 |
21 |
26 |
12 |
10 |
0 |
0 |
||||
Diasienes |
2 |
13 |
30 |
23 |
50 |
26 |
15 |
22 |
32 |
12 |
46 |
0 |
0 |
||||
Dialexandros |
3 |
14 |
0 |
30 |
22 |
27 |
57 |
23 |
53 |
13 |
33 |
0 |
0 |
||||
Diarhodos |
4 |
14 |
30 |
36 |
0 |
30 |
0 |
25 |
30 |
14 |
29 |
0 |
0 |
||||
Diaromes |
5 |
15 |
0 |
40 |
56 |
32 |
22 |
27 |
38 |
15 |
32 |
0 |
0 |
||||
Diaboristhenes |
6 |
15 |
30 |
45 |
0 |
34 |
53 |
29 |
42 |
16 |
38 |
0 |
0 |
||||
Diaripheos |
7 |
16 |
0 |
48 |
32 |
37 |
38 |
31 |
56 |
17 |
47 |
0 |
0 |
||||
ex fine sexti libri |
♑ |
♒ |
♐ |
♓ |
♏ |
♎ |
|||||||||||
Elevationes signorum |
|||||||||||||||||
In ortu |
In occasu |
||||||||||||||||
Subsolanus
Cecias Boreas Eurus Euronothus |
Zephirus
Yapix
Tarsias
Lyps
Libonothus |
||||||||||||||||
Gnomones non habent
umbram in meridibus |
Umbra Gnomonum |
In meridiebus fertur |
||||
Quando ☉ utrinque distat a tropico estivali per has partes |
Ad Austrum |
Ad Boream |
||||
Paralelli |
G |
M |
G |
M |
G |
M |
2 |
79 |
30 |
159 |
0 |
201 |
0 |
3 |
69 |
0 |
138 |
0 |
222 |
0 |
4 |
57 |
50 |
115 |
50 |
244 |
10 |
5 |
45 |
0 |
90 |
0 |
270 |
0 |
6 |
31 |
0 |
62 |
0 |
298 |
0 |
1 |
2 |
3 |
||||
Si duplentur isti gradus et minuta distantie a tropico estivali, resultabit 2 numerus |
Si huius 2 numeri partes diducantur ex 360, resultabit tertius |
|||||
L〈ucas〉 Gauricus Neapol〈itanus〉 Lectoribus foecilitatem.
Stellas fixas Ptolemaei ad annum salutis 1530 redigere.
Si quispiam omnes stellas fixas Ptolemaei tempore observatas ad nostram hanc tempestatem seu Mavis annum Christi 1530 redigere voluerit, ipsarum longitudinibus g〈radus〉 19 m〈inuta〉 50 adiiciat: illicet et voti post modo compos erit, et quamque Ptolemaeus et Alfonsus non erraticarum stellarum latitudines semper invariabiles fore existimaverunt, Gauricana Uranie ex borealibus latitudinum partibus 25 sexagesimas subduceret, australibus autem exaggeraret. Quod docet exemplo carta notata brevi.
Ptolemaei tempore |
||||||
G |
M |
G |
M |
|||
Canis Maior prime |
17 |
20 |
♊ |
39 |
10 |
Austra. |
Apollinis secunde |
13 |
20 |
♊ |
9 |
30 |
Bore. |
Herculis secunde |
26 |
40 |
♊ |
6 |
15 |
Borea. |
Regulus Cor ♌ prime |
2 |
30 |
♌ |
0 |
10 |
Bor. |
Spica Virginis prime |
26 |
40 |
♍ |
2 |
0 |
Austr. |
Antares secunde ♂ ♃ |
12 |
40 |
♏ |
4 |
0 |
Austr. |
Anno salutis 1530 |
||||||
G |
M |
G |
M |
|||
Canis Maior prime ♃ ♂ |
7 |
30 |
♊ |
38 |
45 |
Austr. |
Apollinis secunde ♃ ☿ |
13 |
10 |
♊ |
9 |
5 |
Bore. |
Herculis secunde ♂ |
16 |
30 |
♊ |
5 |
50 |
Bore. |
Regulus Cor ♌ prime ♂ ♃ |
12 |
16 |
♌ |
0 |
15 |
Bore. |
Spica prime ♃ ♂ |
16 |
30 |
♎ |
1 |
35 |
Austr. |
Antares idest cor Scorpii |
2 |
30 |
♐ |
3 |
35 |
Austr. |
Temporibus |
|||
Die |
Die |
☉ |
|
Martii |
20 |
10 |
♈ |
Aprilis |
20 |
10 |
♉ |
Maii |
21 |
11 |
♊ |
Iunii |
23 |
12 |
♋ |
Iulii |
24 |
13 |
♌ |
Augusti |
24 |
13 |
♍ |
Septembris |
23 |
13 |
♎ |
Octobris |
23 |
13 |
♏ |
Novembris |
22 |
12 |
♐ |
Decembris |
21 |
11 |
♑ |
Iani |
20 |
10 |
♒ |
Februarii |
18 |
8 |
♓ |
☉ in principio |
12 signorum |
||
Animadvertas, lector studiose, apud magnum hunc astronomum (me iudice) mensium et Grecorum et Aegyptiorum nomina esse admodum perplexa atque confuse, veluti eum patebit legentibus. Quod longa satis annorum 1400 intercapedine iam contigisse existimandum est. Quom ex variis quidem exemplaribus toties excaepta sint, et facile librariorum inscitia perperam descripta.
Nos autem, etsi nullibi quantam in diversarum nationum mensibus contreversiam invenerimus, quandoquidem nedum variis (uti par est) nominibus, sed ordine maximam faciunt diversitatem, in presentia plerosque hinc inde non sine maximo labore repertos calcographo imprimendos tradidimus, ut posteris praecipue ingeniosis investigandae veritatis occasionem praebeamus. Non etenim inventis addere difficile est.
Romanorum |
Diocletiani
egyptiorum |
Aegyptiorum
Nabonassari |
Dies |
Persarum |
Dies |
Arabum |
Dies |
|
Septemb. |
Tuth |
Tuth |
30 |
Fordimech |
30 |
30 |
Almuharaç |
31 |
Octob. |
Bala |
Bala |
61 |
Ardaimech |
60 |
29 |
Saphar |
59 |
Novemb. |
Hetur |
Acco |
91 |
Cardaimech |
90 |
30 |
Rabe primus |
89 |
Decemb. |
Heybich |
Ayah |
122 |
Zirmech |
120 |
29 |
Rabe secundus |
118 |
Ianua. |
Toba |
Sohbi |
153 |
Marday |
150 |
30 |
Gemedi primus |
148 |
Febru. |
Amihur |
Mayr |
181 |
Sarembemech |
180 |
29 |
Gemedi secundus |
177 |
Martius |
Barmaer |
Phemamich |
212 |
Maheramech |
210 |
30 |
Rage |
207 |
Aprilis |
Baraioda |
Sarmorum |
242 |
Ebenmech |
240 |
29 |
Sahaben |
236 |
Maius |
Bixbuoch |
Machor |
273 |
Idramech |
270 |
30 |
Ramadan |
266 |
Iunius |
Zuba |
Seusi |
303 |
Dimech |
300 |
29 |
Sauel |
295 |
Iulius |
Abili |
Acticha |
334 |
Behmemech |
330 |
30 |
Dulchida |
315 |
Augus. |
Mazre |
Mauzori |
365 |
Azfirdamich |
360 |
29 |
Dulcheya |
354 |
Ex Tabulis Alfonsi Regis Hispaniarum Ser〈enissi〉mi |
||||||||
Romanorum |
Hebreorum |
Dies |
Babiloniorum
Chaldeorum
Hebreorum |
|
Septemb. |
Tisrim primus |
30 |
Tisri |
Tisri ☉ ♎ |
Octob. |
Tisrim secundus |
61 |
Marhesuan |
Marchesuan |
Novemb. |
Remiç primus |
91 |
Chisleu |
Chisleph |
Decemb. |
Remiç secundus |
122 |
Teueth |
Tebeth |
Ianuarius |
Sabath |
153 |
Seuat |
Scebath |
Februarius |
Adar |
181 |
Adar |
|
Martius |
Nisan |
212 |
Nisan |
☉ ♈ |
Aprilis |
Idar |
242 |
Yiar |
Iar |
Maius |
Haziram |
273 |
Siuan |
|
Iunius |
Tamus |
303 |
Tamuç |
Tamus |
Iulius |
Abh |
334 |
Ab |
Au |
Augu. |
Eyul |
365 |
Elul |
|
Ex calonymo hebreo |
||||
Moses in quinque veteris instrumenti voluminibus nullam prorsus de mensibus Hebreorum fecerat mentionem, ut peculiaribus appellarentur nominibus praeter mensem primum, secundum, tertium, et sic de reliquis. Verum Hebrei (populus durae cervicis) assidua 70 annorum captivitate admodum conculcati, apud Babilonicam urbem, supradicta mensium nomina mutuati fuerant a Babiloniis, quos Chaldeos vocamus. Recutitorum postmodum reliquiae iam tandem in promissionis (ut aiunt) terram reversae, iisdem (quibus in praesentia) Chaldaicis nominibus utebantur. Sunt igitur miselli nedum propriis mensium appellationibus orbati, sed omnimoda ditione atque imperio penitus denudati. Apud ipsos tamen Tisrim mensis Babilonicus anni sumpsit initium. Eo siquidem mense mundum fuisse creatum autumant, Nisan vero mensium primus est utique verni temporis exordium. Quod Chaldaici doctors enuclearunt ubi Moses loquitur de celebratione Pascali. Claudius autem noster aliis utitur vocabulis in Chaldeorum mensibus, utpote Dii, Apellei, Metroi, Xanthici, quod sequens edocet tabella. Et quamque de quinque tantummodo Atheniensium mensibu〈s〉 mensibus] mensibut V verba fecerit, per singulos tamen Aegyptiacos menses passim usquequaque confusa atque perplexa posuit exempla, dum et priscorum et suas enarrat observationes.
Ex Ptolaemaeo
Graecorum |
Achivorum |
Bithiniorum |
Cypriorum |
|||||
Aegyptiorum |
Caldeorum |
Atheniensium |
♌ |
Ianu. |
Audyneos |
Didimneos |
Ireos |
Aphroditios |
Epiphi |
Scirophorion |
♋ |
Febr. |
Peritios |
Peritios |
Ermos |
Apogonicos |
|
Phaophi |
Dii |
♎ |
Mart. |
Distros |
Distros |
Metroos Metroi |
Alnicos |
|
Athir |
Apellei |
Pianepsion |
♏ |
April. |
Xanthicos |
Xanthicos |
Dionios |
Iunios |
Chiac |
Metroi |
Posideon |
♐ |
Maius |
Artemisios |
Termisios |
Hiraclios |
Caesarios |
Tybi |
Elaphibolion |
♑ |
Iunius |
Desias |
Desios |
Dios Dii |
Sebastos |
|
Mechir |
Anthestinon |
♒ |
Iulius |
Panemos |
Panemos |
Bendigaeos |
Autocratoricos |
|
Phamenoth |
Xanthici |
♓ |
Augu. |
Loos |
Loos |
Stratigios |
Diamarpsexosios |
|
Septe. |
Gorpiaeos |
Gorpiaeos |
Arios |
Plethytatos |
||||
Octob. |
Hyperberetaeos |
Aegoceros |
Periepios |
Archiereus |
||||
Nove. |
Dios Dii |
Idrochoos |
Aphrodisios |
Esthios |
||||
Dece. |
Apelleos Apille |
Ischthis |
Dimitrios |
Romaeos |
Romanorum |
Aegyptiorum |
Athenensium |
Macedonum |
Dionisii |
Capadocum |
||
1 |
Ianuarius |
Tybi |
Possideon |
Aegoceros |
♑ |
Capricornionis |
Tirix |
2 |
Februarius |
Mechir |
Gamilion |
Hydrochoos |
♒ |
Aquarionis |
Mata |
3 |
Martius |
Phamenoth |
Anthestirion |
Ichthys |
♓ |
Piscionis |
Xanthir |
4 |
Aprilis |
Pharmuthi |
Elaphibolion |
Crios |
♈ |
Arietonis |
Mithri |
5 |
Maius |
Pachon |
Munichion |
Tauros |
♉ |
Tauronis |
Apomenama |
6 |
Iunius |
Payni Pauni |
Targilion |
Didimi |
♊ |
Geminionis |
Arthra |
7 |
Iulius |
Epiphi |
Scirophorion |
Carcinos |
♋ |
Cancronis |
Tethusia |
8 |
Augustus |
Mesori |
Ecatombeon |
Leon |
♌ |
Leonionis |
Osmonia |
9 |
September |
Thoth |
Metagitnion |
Parthenos |
♍ |
Virginionis |
Sonto |
10 |
October |
Phaothi Phaophi |
Boidromion |
Zigos |
♎ |
Libraeonis |
Artaestin |
11 |
November |
Athis |
Pianepsion |
Scorpios |
♏ |
Scorpionis |
Aerotata |
12 |
December |
Choeac Chiac |
Memactirion |
Toxotis |
♐ |
Sagittarionis |
|
Romanorum |
Atheniensium |
Ianuarius |
Gamelion |
Februarius |
Elaphaebolion |
Martius |
Munichion |
Aprilis |
Targelion |
Maius |
Scirophorion |
Iunius |
Ecatombaeon |
Iulius |
Metagitnion |
Augustus |
Boedromion |
September |
Memacterion |
October |
Pianepsion |
November |
Anthesterion |
December |
Possideon |
Ex Theodoro Gaza tractatu de mensibus |
|
Her〈onymus〉 Gir〈aldus〉 Mant〈uanus〉
Scripserat astrorum motus, coelique rotatus
Divino Graium Claudius eloquio.
Romanos tamen haec longum latuere, nec ullis,
Aut patrum aut nostris, cognita temporibus;
Haec Lucas lucem in mediam tulit omnia divus,
Sydereum assuetus tangere mente polum.
Quantum prisca igitur debebant saecula graiis,
Hoc debet tantum, Gaurice, Roma tibi.
Aegyptiorum
Alexandrinorum |
Romanorum 1530 |
|||||
D |
D |
D |
G |
☉ |
||
Thoth |
30 |
1 |
29 |
Augustus |
15 |
♍ |
Phaophi |
60 |
1 |
28 |
September |
15 |
♎ |
Athir |
90 |
1 |
29 |
October |
15 |
♏ |
Chiach |
120 |
1 |
27 |
November |
15 |
♐ |
Tybi |
150 |
1 |
27 |
December |
15 |
♑ |
Mechir |
180 |
1 |
26 |
Ianuarius |
16 |
♒ |
Phamenoth |
210 |
1 |
25 |
Februarius |
16 |
♓ |
Pharmuti |
240 |
1 |
27 |
Martius |
16 |
♈ |
Pachon |
270 |
1 |
26 |
Aprilis |
15 |
♉ |
Pauni |
300 |
1 |
26 |
Maius |
14 |
♊ |
Epiphi |
300 |
1 |
25 |
Iunius |
12 |
♋ |
Mesori |
361 |
1 |
25 |
Iulius |
12 |
♌ |
Initium |
Initium |
|||||