Project icon: lavishly furnished initial letter with a painting of Ptolemy using an astrolab.

Ptolemaeus

Arabus et Latinus

_ (the underscore) is the placeholder for exactly one character.
% (the percent sign) is the placeholder for no, one or more than one character.

At the beginning and at the end, these placeholders are superfluous.

Work C.1.21

Regiomontanus
Epitome Almagesti

Text

‘(Venice, BNM, Fondo antico lat. Z. 328) (1r-2r) [preface] Admiranti michi saepenumero vel potius graviter et inique ferenti tam raros esse etate nostra optimarum disciplinarum — et sic reliqua, nisi nos opinio fallit, facile superabunt. (2v) [book i] Epitoma primi libri Ptolemaei. Recte profecto meo iudicio nobiliores philosophi, o Syre, distinxerunt inter theoricam philosophie et practicam partem — quod postremo hoc in theoreumate explorare et coepto labori modum statuere decrevimus. Finis terciidecimi. (2v-12r) [book i] Epitoma primi libri Ptolemaei. Recte profecto meo iudicio nobiliores philosophi, o Syre, distinxerunt inter theoricam philosophie et practicam partem — Patet igitur veritas corolarii atque usus eius. Finis primi. (12r-20v) [book ii] Incipit secundus. In orizonte obliquo latitudinem ortus dati puncti ecliptice per arcum semidiurnum — scilicet angulus aht, notus fiet, qui querebatur. Finis secundi. (21r-31r) [book iii] Tercius incipit. Ingressum Solis in punctum equinoctii instrumenti adiutorio colligere — et a differentibus minuenda ut tempus mediocre proveniat. Finis tercii. (31v-38v) [book iv] Quartus incipit. Verum locum Lune in ecliptica certius per eclipses lunares quam instrumenta — inter centrum mundi et centrum epicicli reperiret. Finis quarti. (39r-50r) [book v] Quintus incipit. Instrumentum armillarum componere. Due armille decentis et eiusdem magnitudinis superficierum — qua omnia cum precisione possent inveniri. Finis quinti. (50v-61r) [book vi] Sextus incipit. Quo pacto tempus et locus medie coniunctionis luminarium reperiatur — quare arcus oh notus, qui querebatur. Finis sexti. (61v-66r) [book vii] Septimus incipit. Quod stele fixe zodiaci non modo inter se verum etiam ad eas que extra zodiacum sunt stellas distantiam — versus alterum removeantur polorum cognitas fieri necesse est. Finis septimi. (66v-72v) [book viii] Octavus incipit. Viam Lacteam per stellas quae in ea sunt notabiliores describere — accipias angulum occidentalem orizonte et ecliptica comprehensum. Finis octavi. (73r-82v) [book ix] Nonus incipit. Spherae celestes quo ordine habende sint ostendere — si que excreverint, revolucionibus habebis radicem cupitam. Finis noni. (83r-91v) [book x] Decimus incipit. Diameter ecentrici Veneris per longitudinem longiorem eius atque propiorem transiens — satis erit pro medio motu planete in longitudine radicem statuisse. Finis decimi. (92r-100r) [book xi] Undecimus incipit. Ad occasiones diversi motus Iovis quibusdam preambulis pervenire — Hec de angulis diversitatum breviter perstringere libuit. Finis undecimi. (100v-105r) [book xii] Duodecimus incipit. Si planetis altioribus unicam posueris diversitatem, epiciclus in concentrico aut ecentricus — Geminis nisibus pertingere non tua te deterreat socordia. Finis duodecimi. (105v-117r) [book xiii] Terciusdecimus. Latitudinibus trium superiorum viam speculationis aperire — quod postremo hoc in theoreumate explorare et cepto labori modum statuere decrevimus. Finis terciidecimi.

Content

‘The finest textbook of Ptolemaic astronomy ever written’ (Swerdlow).

Origin

Completed in 1461-1462 by Regiomontanus after Peurbach’s premature death in 1461. This work was commissioned by Cardinal Bessarion.

Bibl.

E. Zinner, Regiomontanus: His Life and Work, Amsterdam-New York-Oxford-Tokyo, 1990 (tr. with additions of Leben und Wirken des Joh. Müller von Köningsberg, genannt Regiomontanus, Osnabrück, 1968), 51-55 and 213-214; A. Rigo, ‘Bessarione, Giovanni, Regiomontano e i loro studi su Tolomeo a Venezia e Roma (1462-1464)’, Studi Veneziani, N. S. 21 (1991), 49-110: 77-92; A. Rigo, ‘Gli interessi astronomici del cardinal Bessarione’, in Bessarione e l’Umanesimo. Catalogo della mostra, eds G. Fiaccadori, A. Cuna, A. Gatti, S. Ricci, Napoli, 1994, 105-117: 109-113; J. S. Byrne, The Stars, the Moon, and the Shadowed Earth: Viennese Astronomy in the Fifteenth Century, PhD dissertation, Princeton University, 2007, 156-167; M. Malpangotto, Regiomontano e il rinnovamento del sapere matematico e astronomico nel Quattrocento, Bari, 2008, 33-36; H. Zepeda, The Medieval Latin Transmission of the Menelaus Theorem, PhD Dissertation, University of Oklahoma at Norman, 2013, 334-339; M. Shank, ‘Regiomontanus and Astronomical Controversy in the Background of Copernicus’ in Before Copernicus. The Culture and Contexts of Scientific Learning in the Fifteenth Century, eds R. Feldhay, F. J. Ragep, Montreal-London-Chicago, 2017, 79-109: 87-98; H. Zepeda, The First Latin Treatise on Ptolemy’s Astronomy: The Almagesti minor (c. 1200), Turnhout, 2018, 109-114.

Ed.

---

EDS

MSS