mus Solem in primo gradu Arietis, Martem in vigesimaoctava parte Piscium, et Lunam in vigesimasexta eisdem. Tunc dico quod Mars ascendit ad Lunam motu diurno, quia proprio non posset eam attingere et Luna motu proprio vadit ad Martem. Et ita fit duplex mutuus concursus, quamobrem Luna damnatur. Rursus Mars damnat Solem, quia Sol motu diurno fertur ad locum Martis, et ita damnatur ab ipso. Et si dicas quare requiritur dispar ratio in Luna, et Sole respectu motus diurni, nam in Lunae motu diurno malefica fertur ad Lunam, et in Sole Sol fertur ad maleficam? Respondeo quod cum motus ab occidente in orientem sit quaedam retardatio motus diurni, sic fit quaedam collisio, quia Luna motu proprio movetur ad maleficam, et malefica ad Lunam motu diurno, et ideo breviore tempore sibi occurrunt, quare etiam maiore concursu, quasi colliduntur. In Sole autem cum Sol sit potentissimus non potest offendi, nisi a potente planeta, sed superiores occidentales et prope Solem maxime sunt debilissimi. Igitur si debent inferre coecitatem, oportet ut sint orientales ipsae maleficae a Sole.
Quartus modus est quando uterque oculus damnatur, oportet autem ambo luminaria esse in centro eodem vel oppositis. Reliqua sunt clara, sicut etiam illud quod Saturnus faciat ista per morbos et sensum, nam est frigidus et infert sua mala paulatim, Mars calidus, et ideo violenter et repente.
Textus LVI
Rursus quando Venus constituitur in aliquo praedictorum angulorum, maxime in occasu, cum Saturno congrediens aut ei configurata aut loca mutuo cum eo permutans, et supra eam Martis sydus attollitur aut ex opposito ferit, maribus quidem sobolem negat, foeminis vero abortiones decernit, crudos partus ac foetus laceros, maxime in Cancro, Virgine, et Capricorno. Ac si Luna in ortu Marti se applicat, quod si Mercurius Veneri hoc modo configuretur cum Saturno, et rursus Mars supra eam elatus sit aut ex adversum respiciat eunuchi aut hermaphroditi et quorum genitales meatus concreti sunt in lucem producuntur. His ita habentibus cum etiam Sol configuratur et luminaria, unaque Venus masculina sunt et Luna occidentalis et ad eam maleficae per proxime sequentes partes ascendant mares quidem evirati nascuntur et testium vitiis afflicti, praecipue in Ariete et Libra, foeminae vero infrugiferae et steriles. Aliquando neque ab oculorum vitiis liberi sunt qui ita nascuntur.
〈Commentarius〉
Exponit secundum singulare magnum quod ad sterilitatem pertinet, cuius sensus est. Si Venus fuerit in oriente vel occidente, sed magis in occidente, et Saturnus fuerit cum ea, vel in illius aspectu quadrato, vel opposito, vel commutet dignitatem, ut si Saturnus sit in Tauro, et Venus in Capricorno, et Mars super Venerem elevetur, vel opponatur, significat ut in textu. Quid autem sit elevari visum est superius.
Secundus casus est deterior, ubi omnibus his positis Mercurius, Veneri iungitur aut respicit, aut locum commutat. Quae sequuntur clara sunt.
Tertius casus est, cum his omnibus positis luminaria configurantur, Veneri uno trium modorum dictorum in Saturno, et Mercurio, et Luna fuerit occidentalis, et ad eam ascendant maleficae quod est super eam elevari. Tunc hoc erit pessimum, et simul patientur, et in membris genitalibus, et in oculis.