Ptolemy, Quadripartitum (tr. anonymous, before c. 1250)Start

Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 95v

 … Loading: Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 95v …

Sunt ergo gradus omnes isti CCC LX, ex quibus Saturno LVII conveniunt, Iovi 69 69] LXXX V1 tribuuntur, Marti 66, Veneri 32, Mercurio 86 In V, after this sentence, the place was left (probably for a table). As concerns the calculation, that does not make 360 degrees. Cf. Ptolemy, Quadripartitum, tr. Aegidius de Tebaldis (A.2.5), MS Paris, BnF, lat. 16653, f. 36v: Gradus vero, qui adiunguntur quilibet planetarum, sunt isti Saturno 57, Iovi 79, Marti 66, Veneri 82, Mercurio 76, omnes isti faciunt 360.

Babiloniorum quoque, scilicet Caldeorum, intentio, etsi prorsus in ordinatione et terminorum numero perfectioni non respondeat, verisimilior tamen et rationi magis accomoda, adeo etiam plana et competens, ut facillime memoria teneatur. Ipsi namque in primo ternario, quem Aries et Leo et Sagittarius conficiunt, signorum gradus inter stellas satis competenter partientes principium Iovi, quia est dominus prioris ternarii, deinde Veneri, cum secundi ternarii dominium possideat, preterea preterea] postea VV1 tertii dominis, Saturno scilicet et Mercurio, distribuunt, demum eius finem quarti ternarii domino domino] add. et del. m M, Marti videlicet, commendarunt. Secundi autem ternarii ternarii] add. et del. videlicet M, Tauri videlicet et Virginis et Capricorni, signa in stellas non minus eque quam primi diviserunt, eiusdem domino, scilicet Veneri, post ipsam Mercurio, ternarii Geminorum domino, postquam Marti, extrema tandem Iovi partiuntur, eundem in aliis signis modum servantes. Sed quia tertii ternarii dominium Saturnus et Mercurius possident, Saturno in die principium principium] BV1; principum M, Mercurio noctem commiserunt, reliqua priori exequentes ordine. Huius autem partitionis modus quanta ordinis ratione fulciatur fulciatur] corr. ex fulcitur M planum erit deprehendere. Primo namque magis quam sequenti sequenti] add. et del. eo M, eum uno gradu digniorem iudicantes, addiderunt, ut si videlicet unius gradus quantitate sequens precedentem relinqunt relinquunt] relinquat V, demum sequentem minus uno gradu quo Quo should probably be corrected into quam eum qui se precedit dictaverunt et deinceps. Stella enim prima VIII gradus assumpsit, secunda VII, tertia VI, quarta V, quinta IIII; taliter enim 30 gradibus in signo completis omnes 360 colliguntur. Ex quibus Saturno 78 die conceduntur, nocte autem 66, Iovi 72, Marti 79, Veneri 75, Mercurius namque 66 in die, LXX VIII nocte assumit That does not make 360 degrees. Marti 79 should be corrected into Marti 69. Cf. Ptolemy, Tetrabiblos, ed. and tr. F. E. Robbins, Cambridge (Mass.)-London, 1940, p. 100-101.. Hec autem partitio facillima veritati potius quam Egyptiorum divisio consentit consentit] add et del. ipii M. NB: on the contrary, according to Ptolemy, the Egyptian method is better than the Chaldaean one; cf. Ptolemy, Tetrabiblos, ed. and tr. F. E. Robbins, Cambridge (Mass.)-London, 1940, p. 100-101.. Ipsi tamen terminorum numerum scripta libro memorie commendarunt, quoniam eorum de terminis sententiam quidam nativitati experti sunt convenisse, nullum tamen antiquorum eidem assensum prebuisse videmus In V, the place was left (probably, for the table of terms according to the Chaldaeans).

⟨I.24⟩ ⟨De terminis secundum Tholomeum⟩

⟨L⟩ibrum Librum] i. m. M quemdam antiquissimum multa vetustate confectum plurima philosophie secreta que nunc describere longum ducimus continentem /95vb/ me invenisse recordor. Nam nec totus cognitioni patebat, quem tam longe vetustatis rubigo deleverat. In extrema eius parte terminorum veritas, quod solum de tanta libri serie superstes illesumque servabatur, transferri potuit. Non aliter ergo quam ibi repertum fuerat, totum terminorum numerum singulis stellis in unoquoque signo distribuens, hoc in loco subscribere curavi.

Ipsi itaque, quorum labore hec ad nos descendit editio, regni et ternarii dominum notantes, si qua huiusmodi stellam stellam] stestellam M alicubi reperissent, etiam si infortunata esset, ipsi principium tribuerunt. Si autem infortunata, nullam in signo portionem sortiretur et hanc novissimam disponebant. In terminorum itaque distributione semper a domino regni, deinde ternarii, tunc domus dominum pro signorum ordine supponentes, sumpserunt principium. Preterea in signorum divisione, si qua stella duas obtineat dignitates, unam tantum habenti preponitur. Cancri quidem et Leonis principia, quia Soli et Lune domos prebent nec aliquam in terminis receperunt portionem, duobus infortunatis, quamvis in alia ordinatione novissimum locum optineant, Cancri videlicet principium Marti, Leonis exordium Saturno, concesserunt. Hiis duabus igitur in hoc ordine constitutis in alia graduum divisione et terminorum certa distributione, si nulla gemine dignitatis stella in primo signo aut sequenti vel usque ad quartum reperta fuerit, tunc duas fortuitas fortuitas] fortunatas V, Iovem videlicet et Venerem, segregantes singulis VII gradus, infortunatis vero, [scilicet] scilicet] om. BVV1 Saturno scilicet et Marti, V solummodo largiri placuit. Sex autem reliquos, que ad 30 graduum complectionem relinquuntur, Mercurio, quoniam fortune et infortunii particeps exstitit, ascripserunt. Si vero quelibet in signo duas obtineat dignitates, Venus enim in Tauro domum et ternarium assumit, in graduum numero uno semper meretur pre ceteris dicari, aut in eodem, aut in eo quod infra quartum consequitur signo. Simili etiam modo et rationis ordine unius gradus facienda est detractio, si stella penitus a dignitate fuerit aliena, primum Saturno, Iovi deinceps propter motus tarditatem. Huius ergo augmenti sive diminutionis quotiens aliqua vicem suscepit, nota supra eamdem impressa designatur designatur] corr. ex designatio M.

Aries
Iupiter
7
Venus
8
Mercurius
7
Mars
3
Saturnus
3
Taurus
Venus
8
Mercurius
7
Iupiter
7
Saturnus
4
Mars
4
Gemini
Mercurius
7
Iupiter
7
Venus
6
Mars
3
Saturnus
6
Cancer
Mars
3
Iupiter
7
Mercurius
7
Saturnus
6
Venus
5
Leo
Saturnus
4
Mercurius
7
Venus
7 7] VI V1
Mars
6
Iupiter
6
Virgo
Mercurius
7
Venus
6
Iupiter
5
Saturnus
6
Mars
6
Libra
Saturnus
6
Venus
7
Iupiter
8
Mars
5
Mercurius
3
Scorpius
Mars
6
Iupiter
8
Venus
4
Mercurius
6
Saturnus
8
Sagittarius
Iupiter
8
Venus
7
Mercurius
6
Saturnus
3
Mars
5
Capricornus
Venus
7
Mercurius
6
Iupiter
4
Mars
5
Saturnus
5
Aquarius
Saturnus
6
Venus
8
Iupiter
7
Mars
3
Mercurius
5
Pisces
Venus
8
Iupiter
7
Saturnus
4 4] 8 B
Mercurius
7
Mars
3 In V, the table is missing, but the place was left for it. In V1, the table is organized in another way and some cells are empty, but its content is almost the same. The addition of terms makes 30 degrees only for Taurus, Leo and Virgo.

⟨O⟩mnes Omnes] V ergo gradus isti 360 fiunt, de quorum numero Saturnus 57 vendicat, Iupiter autem 79 possidet, Mars vero LXVI optinet, Venus quidem 82 suscipit,