Ptolemy, Quadripartitum (tr. anonymous, before c. 1250)Start

Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 98r

 … Loading: Madrid, BN, 10053 (olim Toledo 98-21) · 98r …

hiis boni mores, ornatus, decor, delicata vita, in mercature negotio astutia, in datis et acceptis discretio. Quorum regiones odoriferis odoriferis] BVV1; corr. ex odori M (other hand) et medicamentorum arboribus ex[t]uberant extuberant] exuberant BV1.

Tertia pars rursum ab Asia maiore et Aracusa distenditur. Hec itaque pars ab oriente septentrionalis possidet Iergem Iergem] corr. ex Ieitem M (perhaps other hand); Ieriem V; Iergen V1, Marsia⟨m⟩ Marsiam] VV1, Tabrasten Tabrasten] Tabrazton V; Tabraten V1, Alciez, Balcam Balcam] Balcan VV1, Faskiran Faskiran] Fasiran V; Faschiran V1, Tyrsam Tyrsam] Arsam V1, Hocrismen Hocrismen] Hoscrimen V; Hoscrismen V1, Formaticam, Asangand Asangand] Asangant V; Asangad V1 que mulierum sunt regiones, Geminorum, Libre et Aquarii ternario faventes, quibus Saturnus et Iupiter dominantur, cum orientales fuerint. Earum quoque incole regionum quos Almuviz Almuviz] Aluminz B; Almuus V nuncupant Solem et secundario Iovem sacrificio venerantur. Isti potissimum cibi, potus, vestium munditiam, auri et divitiarum affluentiam sectantur, pacis amici, philosophie nodos rimantes. Hiis est etiam alterna dilectio, liberi, iusti, a veritate et iudicio iudicio] a iustitia V non declinant. Hostes, litigiosos, maliloquos, detractores, nequam et nepharios abhorent. In libidine modesti, preciosis tamen vestibus ornari, liberalitatem et actus preclaros eligunt. Hec autem omnia Saturni et ioviale consortium ex sua, ut ita dicam, orientalitate conferre creditur. At qui Iergen Iergen] Gergen B; Iergem V1, Trabazten Trabazten] Tabrazten V1; et Rabazien V, Armenia Mercurio et Geminis conveniunt. Harum incolis optima est consuetudo, sed multe fraudes, dolus perspicax, occulta consilia, ad inhonesta proclivi. Saiben Saiben] Sayfen B; Sotuben V1, Farkire Farkire] Sarbire B; Farkire or Farkite V; Farire Fackirre V1, Catarane et Ciricia Veneris et Libre Libre] add. et del. nature M naturam consecuntur, ludos et musicorum melodias, deliciarum affluentiam, plenam videlicet mollitiem vite assectantes. Item Iasagad Iasagad] Iasadar V, Farmate, Tusci et Assade regiones Saturno et Aquario sunt subiecte. Earum quidem incole corpore fortes, iracundi, crudeles crudeles] audaces B, inhonestus sermo et depravans tumor atque superbia. Relique demum demum] add. et del. l M quarte istius regiones versus habitabilis terre medium, Bitinia, Siria, Cumagnia, Cadumea, Lidia ei que inter austrum et occidentem collocatur eiusque ternario respondent, sicut Cancri, Scorpii, Piscium ternarius exigit eisque Mars cum Venere dominatur, sed Mercurius particeps quidem ⟨est quod⟩ est quod] VV1 ipsis omnibus commune ⟨est⟩ est] V; coest V1. Veneris sacrorum observantia et cultus, dum et hanc variis appellant nominibus. Sunt tamen subdoli, fraudulenti, fures, homicide, infelices, vita anxia, plena laboribus, ad nequitias proclivi, expeditionibus rapine, insidiis viarum, ne tamen ne tamen] necnon VV1 potationibus et ebrietati et huiusmodi servilibus dediti. Hec autem omnia a Martis et Veneris principatu, dum orientales fuerint fuerint] fuerimt M, assumunt. Martis autem sublimatio in Capricorno, trigo⟨no⟩ trigono] VV1 scilicet Veneris aspectu, Veneris item alauge alauge] ab auge V in Piscibus, unde Martem similiter de trigono respicit, mulierum castitatem commendat, coniugii amorem largitur, officiorum ac sedulitatem laboris et patientiam confert. Ipsi ipsi] corr. ex ipse M enim lanificio et variis operum generibus insistunt. Cum igitur predictas regiones partire libuerit, circa quosdam maris reflexus est, Saxia, Bithinia, Falagia Cancro et Lune subposite, quarum homines mansu/98rb/eti, humiles, pacifici, religionis amici. Sed econtrario mulierum sexus virilis et quasi masculus. Nam et ipse virorum connubia spernunt, hos adversum pugnant. Harum quidem pars maxima dextras sibi mammas amputant, quatinus ad bella promptiores facie muliebrem omnino videantur exuere naturam. Quod totum Lune natura est, cum sit orientalis eiusque, ut ita eloquar, masculinitatis figuram impendit. Rursum Syrie et Acadamir Acadamir] Acadamur B; Aradamir V; Atadamir V1 et Cumathie, ⟨Antiochie⟩ Antiochie] V1; Antiocie V etiam populi populi] corr. ex populis M Scorpio et Marti respondent. Unde subdoli, detractores, fallaces, inconstantia ducti, patientes ⟨laboris⟩ laboris] VV1, nunc hec, nunc illa expostulant. At qui Lidie populos, sed et Falikie Falikie] Falluc V; Falichie V1 et Matholie Matholie] Mathone V; Macolie or Matolie V1 Piscibus et Iovi convenire dicimus. Sunt autem et ipsi institores multi census, infinite pecunie, ad invicem fideles, in donorum remuneratione gratiosi.

Pars demum quarta, australis scilicet ab occidente, communi nomine Libia dicitur. Hec autem de regionibus concludit Numidiam, Bactriam, Kactinam Kactinam] Radiariam V; Kadinam V1, Affricam, ⟨Etholiam, Sumemiam⟩ Etholiam, Sumemiam] V; Hietholiam, Sumeviam V1, Methagonite, Mauritaniam, quas omnes Cancri, Scorpionis, Piscium ternarius administrat earumque comoditatis moderantiam Mars cum Venere, cum occidentales fuerint, disponit. Ex earumque igitur natura stellarum et earum satis congrua affinitate consortii quedam inter ipsos communis observantia procedit. Apud eosdem namque vir unus et mulier quedam eiusdem matris soboles, iste virorum princeps, hec mulierum regina regni gubernacula moderantur. Quem consuetudinis modum nunquam violari permittunt. Corporum quidem macies ex moderato moderato] immoderato V; inmoderato V1 calore videtur accidere. Unde potissimum muliebres appetunt coitus, vi atque rapina eorum quam plures dicantur conubiis. Rex autem eorum iuxta quorumdam subditorum ritus prior marito nova potitur uxore; sic, quamvis apud eosdem quedam habeantur communes, omnium particeps factus factus] add. et del. muliebrum M mulierum. Sed quamvis ex Venere femineos et depictos sectentur ornatus, animus tamen virilis et multa calliditate vigens in multa ipsos deducit pericula. Nichil Marte faciente formidant. Horum artes multe, homines nequam perniciosi, perfidi, mendaces, proditionibus et dolo amici, que omnia ex Marte videntur contrahere. Sed cum quarte huius secundaria et quasi singularis sit subdivisio, Numidiam, Isauriam Isauriam] et Sauriam V; et Sautam V1, Affricam, Carfinodiam Cancro specialiter et Lune subicimus. Harum indigene in consortio liberales, mercature et lucro dediti, corpore tamen pingues. Tausiz Tausiz] Tauziz V item et Mauritania, Methagonite, Etholia, Hircania, Getulia Scorpio succedunt et Marti. Unde qui has inhabitant, inverecundi, ferus animus, facies silvestris silvestris] corr. ex silvestreis M, maledici, discordes, multis multis] add. et del. d M vescuntur carnibus, vitam pro nichilo ducunt, nulla formidant formidant] add. et del. formi M pericula, alterna perpetrant homicidia. Nam et Bithia et Meothica, Fedhania, Armanetikis Armanetikis] Armantabas B; Armaneabeis V1 Piscibus et Iovi