nesis propriae ad illum cuius est genesis. Sed causa universalis, ut dictum est in comparatione ad proprium effectum, potentior est quam propria ad illum cuius causa est comparata, ut dictum est, ergo certius est pestem plures occisuram quam Socratem moriturum ex morbo laterali. Sed si comparatio fiat utrarumque constitutionum ad eundem hominem puta Socratem, tum oportet distinguere vel genesis Socratis est valde coniuncta constitutioni uni〈v〉ersali, et nunc magis oportet credere constitutioni universali et certior est quam constitutio propria, vel est parum coniuncta et tunc plus potest propria quam universalis. Et maxime istud contingit cum non solum propria parum coniuncta est universali, sed etiam illi repugnat. Et ideo ille qui aegrotat in peste, habuit coniuncta constitutionem cum constitutione universali, si autem evadit, parum coniuncta fuit aut omnino repugnavit propria genesis illi constitutioni. Et similiter qui evasit e navi quae submersa est in mari, habuit constitutionem repugnantem constitutioni navis et submersioni, non autem solum sine periculo et ideo istud habet aliquid annexum cum scientia fati.
In universum constitutio generalis mala cuiusvis hominis potest mutare propriam bonam ad malum, et ille qui nullam habet mortis significationem morietur in navi, quae submergitur in clade accepta, in peste quae crassatur, sed generalis bona non poterit tollere malum per propriam genesim significatum significacatum B, nisi omnino essent e regione contraria et bona esset longe potentior mala. Et ideo scientia oraculorum fuit praestantior multo scientia astrologorum. Est vero illud omnino scientia dignum, quod omnis homo qui nascitur in aliqua urbe vel oppido habet iam constitunonem connexam cum illo oppido, quia stellae verticales et altitudo poli sunt eaedem ipsi et loco in quo natus est. Et similiter dominus trianguli dominatur illi et ideo si constellatio fiat secundum unum istorum trium, tum communicabitur nato et poterit evadere tamen. Quod si fiat secundum erectionem loci et aedificationem urbis, tunc si genitura nati communicaverit illi, afficietur natus et non evadet et si non communicaverit illi non afficietur penitus. Quod si stella verticalis, aut dominus trianguli, aut signum proprium, aut situs Solis cum Arietem ingreditur similis fuerit ei, qui est in genitura illius, vel dispositor idem, vel interfector planeta in genitura fuerit idem cum significatore calamitatis, affligetur natus et morietur prorsus.
E cum dico prorsus non intelligo necessitatem mortis, nihil enim necessarium saltem habita ratione nostrae scientiae, quae est veluti coecutientis rem procul videntis, qui umbram quandam solam confusam assimilatam pluribus rebus incerto iudicio deprehendit, sed prorsus moriturum decernit, id est, quod non solum decernit morbum illi, sed etiam mortem. Haec volui adiecisse quia cum Ptolemaeus tradiderit doctrinam universalium per universales, et specialium per speciales causas, et universalium quidem ad uniuscuiusque hominis decreta cognoscenda, eventus enim sunt primarum substantiarum non tamen docuit quomodo universales causae singulis hominibus, scilicet Socrati atque Platoni applicentur. Nam de multitudine incerta, ut dixi, illa proprie est in quam generales constitutiones impetus suos effundunt. Quod vero illa doctrina esset necessaria, manifestum est ex eventibus ipsis, quoniam in quibuscunque fere calamitatibus, videmus multos omnino interire, paucos vero affici, sed non interire, ut in peste aegrotare, in civitatum direptione spoliari vel capi, vel vulnerari, plures etiam illaesos omnino evadere ac si nihil passa esset civitas incommodi, paucissimos etiam melius se habere ex propriae civitatis calamitate, veluti ditari, observari, honorari, magistratum inire, constat igitur illorum genesi constellationem convenire, illis non convenire.
Textus VI
Horum cognitio cum duo requirat, primum quarum inclinatio-