subtractis a 90 gradibus residuabuntur 77 gradus et 7 minuta pro arcu BF; duplicatis illis, provenient 154° 14ʹ. Porro a 16° 12ʹ Geminorum usque ad 17° 37ʹ Virginis reperiuntur 91 gradus 25 minuta, duplicatis illis nascentur 182° 50ʹ pro duplo arcu FT, item a principio Cancri usque ad 17° 37ʹ Virginis sunt 77 gradus 37 minuta, quibus duplicatis, emergent pro duplo arcu IT 155° 14ʹ, horum arcuum chordas quaeras iuxta canonem in primo libro traditum. Deinde redigas eas in minimam denominationem, quo facto, duc FT in BA, quod emerget esto numerus primus, et productum arcus FB in arcum TI sit numerus secundus, EA erit tertius numerus. Et si multiplicaveris secundum in tertium, et quod prodibit diviseris per primum, productum dabit chordam IE, cuius arcus medietas subtracta a 90 gradibus relinquetur AI qui quaerebatur, sed EI erit semper altitudo Solis ab horizonte horae datae.

Deinde angulum］ Inventio anguli TIA non difficilis est cognitu his prius gustatis, qui etiam per subtractionem proportionum secundum dieresim manifectus manifectus] read manifestus fit. Chorda dupli arcus EI ex superioribus nota est, et si subtraxeris duplum arcum EI a 180 gradibus relinquetur duplus arcus EC, IT antea notus est, quem si subtraxeris a 180 gradibus habebis duplum arcum TL, CM est quarta circuli, per hos quinque arcus in noticiam veniet arcus LM, qui quaeritur, quo sublato a 90 reliquum erit arcus CL, qui praetenditur angulo occidentali CIL, et cum hunc angulum subtraxeris a duobus rectis, quia angulus TIA est maior uno recto, quod relinquitur erit ipse angulus TIA, qui quaerebatur. Hactenus de angulorum inventionem. Sed quomodo angulus accipiatur cum horis adhaerebunt minutiae et signa non erunt integra, hoc infra, cum agetur de eclypsibus, regulis demonstrabimus.

〈III〉 Erasmi Osvaldi Schrekhenfuchsii, in Magnae compositionis Claudii Ptolemaei Pelusiensis Alexandrini, libri III annotationes

〈III.0〉 Argumentum

In hoc libro docet author invenire verum locum Solis in zodiaco et, cum impossibile sit quocunque tempore dato, talem locum invenire absque medio motu, qui semper regularis est in corporibus coelestibus, tum, inquam, cum a centra suorum excentricorum consideratur, coactus est author primum omnium quantitatem huiusmodi motus in Sole invenire. Qui aequalis et regularis dicitur, quia in aequalibus temporibus aequales arcos conficit, non in zodiaco sed in excentrico, in quo aequalis et regularis est motus Solis. Et cum infinitum per finitum, et irregulare ac inaequale per regulare et aequale cognoscitur, non immerito tantopere sudatum est ut invenieretur verum annuum tempus, quo cognito, facile scitur diurnus Solis motus aequalis, sine quo, ut dictum est, fieri non potest ut inaequalis reperiatur motus, qui propterea inaequalis dicitur quod Sol, aut alius quivis planetarum in zodiaco propter excentricitatem, inaequales arcus in temporibus aequalibus describat ut audietur suo loco. In prioribus duobus capitibus, tradit rationem inveniendi aequalem Solis motum, qui non nisi ex vera annui temporis quantitate habetur, in tertio ostendit causam inaequalitatis Solis, a qua pendet etiam aliarum apparentiarum coelestium inaequalitas. In quarto docet indagare proportionem semidiametri excentrici ad distantiam centri excentrici a centro mundi seu zodiaci, et locum remotissimum Solis a centro terrae, qui dicitur longitudo longior, apud iuniores autem astronomos aux in prima significatione. Ad haec, quanta sit in maxima Solis diversitas inter aequalem et inaequalem motum, secundum utramque positionem, tam excentrici quam concentrici et epicycli. In quinto proponit rationem quae particulares inaequalitatis anguli, dato angulo motus aequalis, sint enodandi, iuxta utramque positionem, scilicet excentrici et epicycli, et contra dato angulo inaequali, et cetera. Sextum et septimum capita habent compositionem tabularum inaequalitatis solaris. Octavum et nonum complectuntur inventionem radicis per observationem, ad cuiuscumque temporis principium: et investigationem medii motus Solis ad quodcunque tempus oblatum. In decimo vero ac ultimo tradit rationem inaequalitatis diei naturalis, et satis prolixe ac ingeniose.

〈III.1〉 Caput I

Nam apparentiae］ Duae sunt causae potissimae quae assignari possunt quare a Solis theorica exorditus sit et non a quodam aliorum planetarum,