meridionali A, et imaginetur rapi cum primo mobili ad punctum occidentalem E, et ex E ad D ac C, et redire ad punctum meridionalem A, et priusque rediit ad punctum A, motus est medio motu in suo circulo ab F ad G, qui arcus est 59 minutorum 8 secundarum, cui respondet in aequatore arcus BA, recta nimirum ascensio, quae est 54 minutorum. Continet ergo dies naturalis integram revolutionem circuli aequinoctialis, scilicet circulum AEDCBA, et insuper arcum BA, hoc est 360 gradus una cum 54 minutis, sic etiam de intelligendum est de die inaequali. Duae assignantur causae, quibus hoc additamentum variatur. Altera quod Sol in temporibus aequalibus, ut dictum est, motu suo inaequales in zodiaco abscindit arcus, altera vero quod aequales arcus circuli per medium signorum habent inaequales ascensiones tum rectas tum obliquas, ut exempli gratia: in recta sphaera ascendunt cum prima decade Arietis 9 tempora et 10 minutis, cum secunda autem 18 tempora et 25 minutis, quae differunt 15 minutis. Sed quomodo Sol motu suo medio inaequalibus temporibus abscindat de circulo per medium signorum inaequales arcus supra satis superque auditum est.
Penes igitur] Maximam differentiam ait fieri ex distantiis ab uno medio motu ad alterum medium motum, quod non aliter intelligendum est quam causam inaequalitatis dierum provenientem ex diversitate motus Solis, incipere ab altera mediarum longitudinum et finire ad alteram: sed quod maluit hic incipere quam ab ullo aliorum punctorum excentrici causa est haec, nempe quod motus Solis aequalis seu apparens ibi medio motui fit conformis ac aequalis. Verum, ut haec melius intelligantur, describatur excentricus ABGD super centro C, cuius diameter sit ACG, in quo capiatur centrum zodiaci E, et excurrat ad circumferentiam linea BED, quae sit orthogonalis ad diametrum ACG, et trahantur ex puncto C, ad puncta B, D, lineae CB et CD; anguli CBE, CDE continent maximam Solis inaequalitatem, sicut ex supra dictis manifestum est. Dierum naturalium maxima diversitas fit ratione excentrici Sole existente in distantiis BAD, BGD, quae sunt ab uno medio motu, hoc est media longitudine B, ad alterum medium motum, scilicet G. Manifestum est ex superioribus quod procedendo per superiorem medietatem circuli per medium signorum, ubi punctus maximae distantiae Solis a terra est, medium motum maiorem esse apparente in duplo maximae aequationis, nam anguli excentrici ACB, ACD maiores sunt quam anguli zodiaci
BEG, DEG, angulis inaequalitatis CBE, CDE, quorum uterque inventus est esse 2 graduum 23ʹ, quibus additis fit tota diversitas inter medium apparentem motum, in superiori medietate zodiaci, 4 graduum 46 minutorum. Sed procedendo per inferiorem medietatem zodiaci, in qua reperitur minima longitudo, medius motus est minor quam verus seu apparens tantum quanti sunt duo anguli CBE, CDE, qui, ut dictum est, sunt 4 graduum 46 minutorum. Siquidem anguli excentrici seu medii motus BCG, DCG sunt minores angulis veri motus BEG, DEG secundum quantitatem angulorum maximae diversitatis CBE, CDE. Hinc fit, quod quantum diversus seu verus motus minuit per superiorem medietatem a medio motu tantum augeat per inferiorem, productum quod nascitur de additione et diminutione in ambabus medietatibus fit 9 graduum 32 minutorum fere; tanta, inquam, est diversitas dierum naturalium per excentricitatem Solis causata.
Penes autem] Quemadmodum inaequalitas dierum quae causatur per excentricitatem Solis, initianda est, in eo loco ubi medius motus diurnus adaequatur vero motui diurno, nempe in mediis longitudinibus, sic etiam causa inaequalitatis dierum propter rectarum ascensionum inaequalitatem proveniens initianda est ubi unus gradus aequino-