PAL

Ptolemaeus Arabus et Latinus

_ (the underscore) is the placeholder for exactly one character.
% (the percent sign) is the placeholder for no, one or more than one character.
%% (two percent signs) is the placeholder for no, one or more than one character, but not for blank space (so that a search ends at word boundaries).

At the beginning and at the end, these placeholders are superfluous.

〈Commentum in Almagesti minorem〉 (C.1.7)

Florence, BR, 885 · 115r

Facsimile

〈II〉 Orizon declivis est cui polus elevatur. Spera declivis est vel obliqua est hiis qui orizonte declivi utuntur. Cenit capitum est punctum sumitatis capitum, etiam est polus orizontis. Longitudo regionis est distantia eius ab orientis vel occidentis principio et est arcus paralelli ad equinoctialem inter cenit capitis et eum circulum qui super amphitricis circuitum in celo est dispositus. Latitudo regionis est distantia cenit capitis ab equinoctiali et est arcus meridiani inter cenit capitis et circulum equinoctialem interceptus. Locus notus dicitur cuius longitudo et latitudo nota. Speralis angulus dicitur angulus ex duobus arcubus in superficie spere proveniens. Speralis angulus rectus dicitur cui sub duobus arcubus maiorum orbium contento quarta circuli supra cuius polum ipse angulus consistit subtenditur.

〈II.1〉 Arcum diei minimi vel maximi in quovis climate per notam poli altitudinem angnoscere. Unde manifestum est quod si sinus altitudinis poli ducatur in sinum maxime declinationis, et productum dividatur per sinum perfectionis maxime declinationis, et quod provenerit ducatur in semidiametrum, productum dividatur per sinum perfectionis altitudinis poli, exibit differentia mediata minime diei ad equinoctialem diem.

Verbi gratia: sit circulus meridiei ABGD infra quem sit orientalis medietas orizontis BED, sed et medietas equinoctialis AEG designetur super polum australem notam Z circulus et super yemale solstitium ascendens in oriente notam H, cuius quarta sit ZHT secans equinoctium in puncto T. Patet ergo adiuvante principio quarto Theodosii de speris quod circumducta ZHT quarta H et T puncta duos duos] corr. ex duo F describunt paralellos quorum arcus ZT arcus et ZA similes sunt per decimam secundi Theodosii de speris. Quare habita notitia totius unius habetur notitia alterius et ita habita notitia AT habetur notitia medietatis medietatis] corr. ex medietas F portionis tropici yemalis super orizontem existentis in puncto H ascendentis. Sed cum AE sit quarta circuli habita notitia arcus TE, facile habetur per subtractionem notitia arcus AT, sed notitia TE sic habetur: cum a puncto A duo descendant arcus AZ inter quos se secant alii duo arcus ZT, EB in puncto H per 13am primi huius, erit proportio ZB ad BA – de sinibus loquor hic et in sequentibus propter breviloquium – aggregata ex proportione ZH ad HT et proportione TE ad EA, quare cum ZB nota sit ex ypotesi, cum sit altitudo poli et BA similiter notus, cum sit perfectio altitudinis per subtractionem. Et ita primum et secundum nota, sed et TH notus per 15am primi huius, cum sit maxima declinatio, quare remanet sua perfectio que est HZ nota. Et ita tertium et quartum nota, sed et sextum, scilicet AE, notum, cum sit quarta circuli, quare exibit TE quintum notum. Secundum quod operatur in ultima primi huius quod si subtraxeris de quarta AE, remanebit arcus TA notus qui duplicatus est arcus diei minimi quia similis arcui tropici yemalis supra orizontem existenti. Et ita patet propositum nec non et eodem modo possumus invenire arcum cuiusvis alterius diei nec est differentia nisi in hoc quod non utemur in singulis diebus maxima declinatione nec sua perfectione, sed loco