PAL

Ptolemaeus Arabus et Latinus

_ (the underscore) is the placeholder for exactly one character.
% (the percent sign) is the placeholder for no, one or more than one character.
%% (two percent signs) is the placeholder for no, one or more than one character, but not for blank space (so that a search ends at word boundaries).

At the beginning and at the end, these placeholders are superfluous.

〈Commentum in Almagesti minorem〉 (C.1.7)

Florence, BR, 885 · 115v

Facsimile

maxime declinationis utemur declinatione gradus in quo existit Sol in die illa et sua perfectione. Ex istis dictis patet correlarium.

〈II.2〉 2. Arcum orizontis in quovis climate quod est inter ortum tropici et equinotialem per assignatum minimi diei arcum investigare. Unde patet quod si ducatur sinus dimidii arcus diei minimi in sinum perfectionis maxime declinationis, productumque dividatur per sinum quadrantis, exibit sinus perfectionis arcus orizontis qui est inter ortum utriuslibet tropicorum et circulum equinoctialem. Similique ratione inveniri potest distantia arcus cuiuslibet signi vel gradus ab equinoctiali.

Premissa dispositione sicuti est manente arcum HE querimus. Quare per 14am primi proportio EA ad AT producitur ex proportionibus EB ad BH et HZ ad ZT. Quare perversim per quartam de proportionibus proportio TA ad AE componitur ex proportionibus HB ad BE et ZT ad ZH, sed HB ad BE sicut ad ZT per septimam quinti. Cum BE et ZT sint quarte, quare proportio TA ad AE componitur ex proportione BH ad ZT et ZT ad ZH, sed proportio HB ad HZ componitur ex eisdem per secundam de proportionibus. Posito BH primo, ZT secundo, ZH tertio et sic proportio AT ad AE est tamquam proportio BH ad HZ, sed AT est notum quia medietas arcus diei minimi positi et TE notum quia medietas differentie eiusdem diei minimi ad equinoctialem et HZ notum per 15 primi huius. Cum sit perfectio maxime declinationis, quare per primam quinque regularum exibit BH notum quod, si subtraxeris de quarta BE, remanebit arcus HE notus, quod est propositum. Correlarium vero patet: cum in iam dicto ordine AT sit primum et AE secundum et BH tertium, HZ quartum adiuvante prima quinque regularum iam dicta, sed et simili ratione potest reperiri arcus orizontis inter ortum cuiusvis gradus vel signi et equinoctialem, accepta declinatione illius gradus per 16am huius primi inventa loco maxime declinationis et sua perfectione loco perfectionis maxime declinationis.

〈II.3〉 3. Altitudinem poli per arcum diei minimi notum presto indagare. Regula: si sinum differentie medie diei minimi ad equinoctialem diem ducas in sinum perfectionis quarte orizontis, productumque dividatur per sinum arcus orizontis qui est inter ortum tropici et equinoctialem, atque quod exierit ducatur in sinum quadrantis, productumque dividatur dividatur] scrips. bis F. Read only one dividatur per sinum arcus medii diei minimi, exibit sinus altitudinis poli.

Verbi gratia: repetita supra dicta figura per arcum AT querimus arcum BZ. Sic proportio ET ad TA per 13am primi huius producitur ex proportione EH ad HB et BZ ad ZA. Cum ergo TE primum sit notum, eo quod medietas differentie minimi diei ad diem equinoctialem, et AT secundum notum quia medietas iam dicti diei, et EH tertium per premissam notum, et HB quartum sua perfectione similiter notum, et AZ sextum, cum sit quarta circuli, notum, exibit BZ quintum notum, quod est propositum. Si enim ducas EC EC] sic probably for ET F primum in BH quartum et productum dividas per HE per tertium, exibit quod se habebit per demonstrationem tertie