duorum spaciorum de orbe revolutionis sue arcum unum et eundem aut ut abscindat de eo duos arcus equales et equalis elongationis a longitudine longiore aut propiore vel ut sit duorum locorum eius in ecylpsi prima et quarta elongatio ab utroque latere linee transeuntis per longitudinem longiorem et propiorem equalis. Et similiter inter duo loca eius in eclypsi secunda et tercia. Quare sequitur in unaquaque harum trium positionum ut Luna de orbe signorum in duobus spaciis equalibus abscindat duos arcus equales et non redeat in orbe revolutionis sue. Non indiget hac cautela quoniam non est possibile ut Luna sit cum ipsi inquirunt ista spacia secundum aliquam harum conditionum. Quoniam primum quod aspicitur de esse Lune est ut sint duo incessus eius in eclypsi prima et secunda, scilicet illi qui continent spacium incessus eius secundum grossitudinem aspectus, donec estimetur quod iam redit in orbe revolutionis sue in eclypsi secunda ad locum suum in eo in prima ut spacium contineat reditiones integras Lune in orbe revolutionis sue. Et similiter iterum ut sit cursus eius in eclypsi tercia et quarta cursus unus et idem secundum grossitudinem aspectus ita ut estimetur iterum de ea quod iam rediit in orbe revolutionis sue. Hec enim conditio destruit quod Luna sit in eclypsi prima et quarta in longitudine longiore et sit in secunda et tercia in propinquitate propiore. Duas autem positiones alias in quarum una secat Luna de orbe revolutionis sue in duobus spaciis unum arcum eundem et positionem in qua secat in duobus spaciis duos arcus equales et equalis elongationis a longitudine longiore aut propiore destruit illud quod conditionavit iterum; et est ut sit cursus Lune in duabus eclypsibus primis diversus a cursu eius in duabus eclypsibus postremis quoniam in unaquaque harum positionum duarum sequitur ut sit cursus Lune in duabus eclypsibus primis ipse cursus eius in duabus eclypsibus postremis; et hoc est diversum ab eo quod conditionavit. Cum ergo conditionatur in duobus spaciis quesitis iste due conditiones in cursu Lune non est necessarium aliquid eorum que ipse dixit de cautela et perscrutatione subtili neque in Luna neque in Sole. Hec est ergo via qua incesserunt antiqui in inveniendo hoc tempus revolubile; et Ptholomeus quidem refert de Abrachys quod ipse invenit quantitatem eius 126007 dies et horam unam de horis equalibus et continentur in ipso de mensibus 4267 menses et de reditionibus diversitatis completis 4573 reditiones et de revolutionibus orbis signorum 4612 revolutiones exceptis tribus partibus et medietate partis fere et sunt partes quas minuit Sol in 345 revolutionibus et hoc quidem secundum quod non agitur in reditionibus harum rerum nisi secundum comparationem ad stellas fixas. Cum ergo diviserunt hoc tempus dies istos quos invenerunt hoc tempore revolubili per numerum mensium qui sunt in eo eo] hora de motu Lune medio in die i. m. P exivit tempus mensis medii 29 dies 31 minutum 50 secunda 8 tercia 9 quarta et 20 quinta cum propinquitate et cum multiplicantur dies mensis per minuta que abscindit Sol per motum suum medium in die uno que sunt 59 minuta 8 secunda 17 tercia 13 quarta 12 quinta et 31 sexta. Est inde quod abscindit Sol in tempore mensis medii. Cum ergo adiunguntur ad illud partes circuli unius et sunt 360 partes erit illud quo movetur Luna in longitudine per medium in tempore mensis medii et cum dividitur illud per numerum dierum mensis egreditur motus Lune medius in longitudine in die uno et est 13 partes 10 minuta 34 secunda 58 tercia 33 quarta 20 quinta et 30 sexta fere. Cum ergo minuitur ex illo motus Solis medius in die uno remanet motus longitudinis inter eos per medium in die uno et est
〈Commentum in Gebri Librum super Almagesti〉 (C.1.6)
Paris, BnF, lat. 7406 · 137r