tam,quam fatum hic exposuit ne tertiana hic adveniat, inducet, astrorum vero influxus secundi fati vim retinebit, qui necessitas illius ab alia necessitate opposita superatur.
Textus XXVIII
Verum de his ac summatim quidem hactenus. Nunc transeamus ad explicationem harum rerum ordientes ut in praeceptionibus a primis, hoc est, quae sit coelestium corporum et propria uniuscuiusque natura et efficacia, ita ut tradidere veterum naturales observationes praeque caeteris de stellarum errantium viribus, deque Solis et Lunae disseramus.
〈Commentarius〉
Proponit ordinem tradendorum in hoc primo libro, scilicet de natura, inde de viribus corporum coelestium, praecipue autem Solis et Lunae, inde errantium stellarum, et hoc secundum traditiones veterum non quoruncunque sed naturalium tantum, ut doceret nos contemnendas esse nugas illas quas postmodum ex quibusdam sortilegis traduxere ad nos Arabes satis infeliciter artem corrumpentes. Per naturam vero intelligit masculinos foemininosque planetas, item diurnos ac nocturnos, tum vero potestatem insignis. Similiter et situs, et motus, et figuras ad Solem, et generaliter quaecunque extra coelum non extenduntur, sed per vires quod calefaciant, infrigident, humectent, siccent, beneficae sint ac maleficae, ventos aut imbres generent, divitias aut paupertatem genitis, animos magnos, aut humiles, aut avaros, aut sapientes, et generaliter quaecunque ad haec inferiora pertinent.
〈I.4〉 Caput IIII
Textus XXIX: De viribus stellarum errantium
Animadversum est naturam Solis effectum habere caloris paulatimque siccitatis. Hunc nos etiam sensibus percipimus multo certius quam reliquarum stellarum propter ipsius et magnitudinem et evidentiam mutationum temporalium, quandoquidem quo propius Sol accedit ad verticem nostrum, eo magis ea quae diximus experimur.
〈Commentarius〉
Quoniam expositores hic praefari solent quaedam atque adeo curiose, ut etiam circa titulum multa dicant, ideo et nos quatuor circa hunc praesentem textum faciemus. Primum quidem ponemus subiecta de quibus astrologus considerat. Secundum exponemus titulum capituli atque divisionem affectuum planetarum et reliquorum. Tertio praefabimur quaedam circa textus expositionem, quarto et ultimo ipsum textum explicabimus. Primum igitur dico quod subiecta quae astrologus considerare debet sunt quatuor, primum sunt stellae erraticae dictae, quod variis motibus moveri videantur manifeste, et etiam quod solae vagentur, nam quamvis fixae variis motibus moveantur, ab antiquis tamen propter tarditatem motus ab occidente in orientem visum est illas solo uno motu moveri, propter hoc, et quoniam etiam simul moventur, fixas aliqui alii inerrantes appellavere, planetas enim erraticas Graece sonare et aplanes, id est, non errantes haud obscurum est. Planetae igitur septem sunt, Luna quae omnium infima est et terrae propinquissima, inde ascendendo Mercurius, Venus, Sol, Mars, Iuppiter, Saturnus. Secunda pars subiecti a stellis inerrantibus comprehensa fuit. Tertia vero est de partibus coeli quae secundum lon-