correpti, victitantes; si Iupiter, legumlatores, rhetores, sophistas, cum magnatibus conversantes.
Venus quando actiones regit efficit homines odoribus florum aut unguentorum, vino, coloribus, tinctura aut aromatibus alliisque id genus operam navantes, qui videlicet unguenta vendant, texant corollas, hospites recipiant, mercatores pharmacopolas, textores, qui aromata distrahant atque pigmenta, pictores, vestiarios; si illi Saturnus suffragatur mercatores rerum ad voluptatem, fruitionem et ornatum pertinentium, incantatores vero et veneficos, lenones et hinc victum quaeritantes; si Iupiter, athletas, victores in certamine, honoratos, mulierum opera evectos. Mars vero cum Sole configuratus, ignibus operantes efficit, coquos videlicet, fusores ustulatores, aeramentarios fabros; si sol abest forte per ferrum operantes, ut navium compactores, fabros agricolas, lapicidas, quinque lapideas, structuras aedificent, gemmarios, lignorum fissores, horumve ministros; et si Saturnus ipsi suffragatur nautas et qui sentinam exhauriunt, cloacarum expurgatores, milites, coquos, qui balneis et lotionibus praesint; si Iupiter, milites, calones, publicanos, hospites publicos, portitores, victimarum caesores.
〈Commentarius〉
Omnis ars quadam cum faelicitate tractatur, nec tarditate tanta indiget, ut Iovis aut Saturni circuitus peragatur. Ob id a qualitate opificii decernenda, duo superiores Saturnus et Iupiter exploduntur. Sed et luminaria tum ob nobilitatem, tum ob communem naturam in secundo huius aperte explicavimus. Cum igitur quatuor planetas e septem exemeris, iure merito tribus solis planetis opificii qualitas est ascribenda. Hi sunt qui reliqui sunt, scilicet Mars, Venus, et Mercurius.
Opificiorum autem genera tria sunt laboriosa, industriosa, voluptuosa et delicata. Laboriosa soli Marti convenire poterant, qui est planeta superior et magnae molis et rudis. Ideo etiam a talibus opificiis sumuntur boni milites. Mercurius ob parvitatem, Venus ob mollitiem non poterat praeesse agricolis, aut fabris ferrariis industriosis Mercurius praeest et maxime his quae ad animam solum pertinent ursupputare, metiri, persuadere, mederi, disputare, et si quae sunt affinia his, levique labore perficiuntur, ut scribere, et docere. Haec enim corpore licet perficiantur, maximam tamen partem in anima repositam habent. Mercurius vero animae praeest, ut visum fuit. Quae vero mollia sunt, et delectant, Veneris sunt opera.
Rursus quia in opificiis est substantia, et quantitas, quae determinatur a planeta, ut dictum est primum exeunte Solis radios, aut coeli medium possidente. Est etiam qualitas, quae ab uno horum trium decernitur, contingit, ut quilibet planeta ex his tribus commisceatur alteri, vel idem sit, et qualitatis, et quantitatis significator, atque substantiae. Voco substantiam, quod quis velit opificium exercere. Relinquitur igitur ut si solus non praesit, ut alteri commisceatur non ex dictis tribus, nam mixtum fiet opificium aut multiplex, igitur Saturno et Iovi poterunt solum commisceri. Cum igitur sint tres significatores, et quilibet solus, aut cum Saturno, vel Iove possit misceri, erunt novem modi, inde unus cum Sol, et Mars miscentur, fient igitur modi decem simplicium opificiorum, qui positi sunt in textu. Novem vero compositos infra explicabit, ut sint in