Ptolemy, Almagesti (tr. Gerard of Cremona)Start

Venice, Petrus Liechtenstein, 1515 · 55v

 … Loading: Venice, Petrus Liechtenstein, 1515 · 55v …

gitudine longiore orbis revolutionis 340 partes et 7 minuta, fuitque longitudo illius partis in orbe suo declivi a longitudine longiore septentrionis 80 partes et 40 minuta. Manifestum est igitur quod cum fuerit longitudo centri ab uno duorum nodorum novem partes et tertia partis in orbe suo declivi cum fuerit in longitudine sua magna, et fuerit centrum umbre in orbe magno descripto supra illam longitudinem secundum angulum rectum orbis declivis in loco in quo erunt magne tenebre, quarta diametri Lune cadet in umbram. Et fuit eclypsis secunda in anno septimo annorum Chamersis, qui est annus ducentesimus et vigesimus quintus annorum Nabuchodonosor decem et septem diebus mensis Chamertuz One could equally read Chamertum. Paris, BnF, lat. 14738 (87r, line 18 from the bottom) reads Chameuit. The Greek text reads ‘Phamenoth’ (see Toomer, loc. cit., p. 253, line 4 from the bottom). transactis in nocte cuius mane fuit dies decimusoctavus ante medietatem noctis una hora. Et eclypsatum fuit ex Luna in Babylonia a parte septentrionis medietas diametri eius. Et fuit illa eclypsis in Alexandria ante medietatem noctis una hora et medietate et tertia hore equalis fere. Et fuit tempus aggregatum ducenti et vigintiquatuor anni Egyptii et centum et nonagintasex dies et decem hore et sexta hore absolute equales, que erunt secundum verificationem novem hore et medietas et tertia hore, quoniam Sol fuit in 18 partibus et 12 minutis Cancri. Et fuit locus Lune per cursum suum medium in longitudine 20 partes et 20 minuta Capricorni, et secundum verificationem 18 partes et 14 minuta. Et fuit longitudo eius a longitudine longiore orbis revolutionis 28 partes et 5 minuta. Fuitque longitudo illius partis a longitudine longiore septentrionis in orbe suo declivi 262 partes et 12 minuta. Iam ergo manifestum est quod ex hoc etiam cum fuerit longitudo centri Lune ab uno duorum nodorum in orbe suo declivi septem partes et quattuor quinte partis, et fuerit Luna in illa longitudine magna, et fuerit centrum umbre eius in loco quem prediximus, medietas diametri Lune cadet in umbram. Sed cum fuerit longitudo centri Lune ab uno duorum nodorum in orbe declivi novem partes et tertia partis, erit longitudo eius a linea medii cinguli signorum quadragintaocto minuta et medietas minuti partis unius in orbe magno descripto super ipsum secundum angulum rectum orbis declivis. Et cum fuerit eius longitudo ab uno duorum nodorum in orbe declivi septem partes et quattuor quinte partis, erit elongatio eius a linea medii cinguli signorum 40 minuta et due tertie minuti partis unius in orbe magno descripto supra ipsum secundum angulum rectum orbis declivis. Et quoniam superfluitas que est inter duas eclypses non est nisi quarta diametri Lune et superfluitas que est inter longitudines earum a linea medii cinguli signorum, que est centrum umbre, est septem minuta et medietas et tertia minuti, tunc manifestum est quod tota diameter Lune subtenditur arcui orbis magni, qui erit 31 minuta et tertia unius minuti. Et propter hoc declaratur nobis quod medietas diametri umbre subtenditur 40 minutis et duabus tertiis minuti partis unius cum fuerit in longitudine Lune magna. Cum enim fuerit longitudo centri Lune a centro umbre iste partes, erit centrum Lune contingens circulum umbre, propter hoc quod illud quod eclypsatur de Luna est medietas diametri eius. Erit ergo medietas diametri umbre dupla medietati diametri Lune, que est quindecem minuta et due tertie minuti et tres quinte similis eius, excepta re parva, cuius non est magna quantitas. Cum ergo invenerimus has quantitates positas in considerationibus aliis pluribus et istis similibus convenientes fere, operabimur per eas in eis que videntur ex eclypsibus et operati sumus per eas in hoc loco in declaratione longitudinis Solis, quam ipse secutus est Abrachis. Et fuerunt circuli Solis et Lune et terre quos comprehendit figura pinealis minores circulis suis magnis descriptis in spheris eorum, et diametri eorum minores diametris eorum.

⟨V.15⟩ Capitulum decimumquintum: De scientia umbre terre et longitudinis Solis et eorum que declarantur cum eis propter longitudinem Lune

Postquam quod diximus fit notum et longitudo Lune magna, cum fuerit in applicationibus, erit 64 partes et 10 minuta secundum quantitatem qua erit medietas diametri terre pars una, quoniam iam ostensum est quod longitudo media est 59 partes et medietas diametri orbis revolutionis est 5 partes et 10 minuta, tunc considerabimus quanta erit longitudo Solis. Describam circulos orbium magnorum in superficie spherarum ipsorum, circulum quidem orbis Solis, supra quem sint A, B, G, supra centrum D, et circulum quidem orbis Lune in longitudine sua magna, supra quem sint E, H, supra centrum T, et circulum orbis terre, supra quem sint K, L, M, supra centrum N, sintque superficies eorum que sunt supra centra eorum superficies quidem continens terram et Solem, supra quam sint A, S, G, et continens Solem et Lunam, supra quam sint A, N, G, sitque axis communis supra quam sint D, T, N, S, et sint linee que transeunt per loca contactus linee contingentes de quibus manifestum est quod ipse erunt in sensu equales et equidistantes diametri, linea quidem contingens circulum orbis Solis, supra quam sint A, D, G, et linea contingens circulum orbis Lune, supra quam sint E, T, H, et linea contingens circulum orbis terre, supra quam sint K, N, M, et linea contingens circulum umbre in qua cadit Luna in longitudine sua magna, supra quam sint Q, F, C, et sit linea TN equalis linee NF, et unaqueque earum sit 64 partes et 10 minuta secundum quantitatem qua erit linea NL, que est medietas diametri terre